Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Eimreišin

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Eimreišin

						EIMREIÐIN
—  Hver er þáttur tengingar kaupgjalds og framfærslukostn-
aðar í verðbólgu?
—  Slík tenging er eitt helzta vopn launþega i samkeppninni
um skiptingu þjóðartekna. Hins vegar er það ein höfuðorsök
verðbólgu á Islandi, eins og fyrr er getið, að ekki hefur tekizt
að koma á hentugu kerfi fyrir þessa samkeppni. Tenging kaup-
gjalds og framfærslukostnaðar er einn helzti ókostur þess galla-
kerfis sem rikir á Islandi. Segjum til dæmis, að grundvallar-
orsök verðbólgu séu óhóflegar kauphækkanir, annað hvort
vegna þess, að stjórnvöldum hafi mistekizt að hafa hemil á
heildareftirspurn, eða vegna óvæginna og óhóflegra launa-
krafna; þá gefur auga leið, að visitölubinding kaups er ekki
réttlætanleg, og myndi stuðla að áframhaldandi verðbólgu. Hins
vegar, ef verðbólga er afleiðing versnandi viðskiptakjara í
formi hækkaðs verðs á innflutningi, eða stafar af samdrætti
í þjóðarframleiðslu, þá ber að líta á hana, sem tæki til að koma
á jafnvægi milli heildarframboðs og eftirspurnar i hagkerfinu.
Tenging kaupgjalds og framfærslukostnaðai' myndi koma í veg
fyrir, að jafnvægi kæmist á, og er ekki réttlætanleg í þessu
tilfelli heldur. 1 raun og veru má segja, að vísitölubinding kaups
sé merki þess, að gefizt hefur verið upp við að vinna bug á
verðbólgu, því að slík binding væri tilgangslaus, ef verðlag
væri stöðugt.
Hin neikvæðu áhrif vísitölubindingar kaups yrðu sérstaklcga
mikil, ef verkalýðshreyfingin reyndi að notfæra sér hana, til
þess að varna skerðingu á tekjuhlutfalli vinnuafls frá því, sem
var rétt fyrir gengisfellingu; en þá má búast við að hlutfallið
sé i hámarki, eins og áður var bent á. Þvi meginmarkmiði geng-
isfellingar, að tryggja rekstrargrundvöll sjávarútvegs og ann-
arra undirstöðuatvinnugreina, væri þar með stefnt í hættu, og
ör verðbólga yrði ekki umflúin.
—  Verðbólga er oft sögð vera peningalegt fyrirbæri, en að
ofan hefur einkum verið rætt um aðrar hliðar hennar. Hvað
má segja um hina fjármálalegu þætti verðbólgu á íslandi?
—  Langvarandi verðbólga er þvi aðeins möguleg, að fjár-
málayfirvöld leyfi bá aukningu peningamagns í hagkerfinu,
sem verðbólguþróunin krefst. Hins vegar kann tímabundið at-
vinnuleysi að aukast, ef hart er tekið á móti verðbólgu. Stjórn-
völd í lýðræðisríkjum Vesturlanda, þ. á m. íslandi, álíta það
gjarnan betri kostinn að slaka til i baráttunni við verðbólgu.
Þess eru vitaskuld einnig dæmi, að stjórnvöld fylgi fjármála-
stefnu, sem hlýtur að leiða til verðbólgu, þótt ekki sé hætta á
teljandi atvinnuleysi. Helzt er þessa að vænta, áður en gengið
107
					
Fela smįmyndir
Fremri kįpaI
Fremri kįpaI
Fremri kįpaII
Fremri kįpaII
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132
Blašsķša 133
Blašsķša 133
Blašsķša 134
Blašsķša 134
Blašsķša 135
Blašsķša 135
Blašsķša 136
Blašsķša 136
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144
Blašsķša 145
Blašsķša 145
Blašsķša 146
Blašsķša 146
Blašsķša 147
Blašsķša 147
Blašsķša 148
Blašsķša 148
Blašsķša 149
Blašsķša 149
Blašsķša 150
Blašsķša 150
Blašsķša 151
Blašsķša 151
Blašsķša 152
Blašsķša 152
Blašsķša 153
Blašsķša 153
Blašsķša 154
Blašsķša 154
Blašsķša 155
Blašsķša 155
Blašsķša 156
Blašsķša 156
Blašsķša 157
Blašsķša 157
Blašsķša 158
Blašsķša 158
Aftari kįpaIII
Aftari kįpaIII
Aftari kįpaIV
Aftari kįpaIV