Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Eimreišin

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Eimreišin

						EIMREIÐIN
112
framleiðni þeirra. Ef gert er ráð fyrir jafnvægi i hagkerfinu
í upphafi, þá eru launahækkanir (verðhækkun vinnuafls) og
vaxtahækkanir (verðhækkun fjármagns) sú leið, sem leiðir
hagkerfið til nýs jafnvægis, þegar hið upphaflega jafnvægi
hefur verið sett úr skorðum með breytingum á hlutfallslegri
framleiðni í ýmsum greinum. Þar sem vaxtarskilyrði eru hlut-
fallslega góð, er unnt að bjóða vinnuafli hærri laun, eins og
áður var getið, þar til jaðarframleiðni vinnuafls hefur
jafnazt í hinum ýmsu greinum hagkerfisins. Hið sama gildir
um vexti; fjárfesting í vaxtargreinum mun aukast á kostnað
fjárfestingar í öðrum greinum, þar til jaðarframleiðni fjár-
magns er aftur orðin jöfn í öllum greinum. Þjóðartekjur
verða hærri í hinu nýja jafnvægisástandi; hvort verðlag og
vextir verða jafnframt hærri að aðlögunartímabilinu loknu
er undir fjármálaþróun komið.
—  Ef hagkvæmt hefði verið að hafa hærri vexti á síðiistu
rírum, hver er ástæða þess að svo hefur ekki verið?
—  Meginástæðuna má telja vöntun þess, að stjórnmálaleið-
togar viðurkenni hið mikilvæga hlutverk vaxtakerfisins við
örvun sparifjármyndunar og dreifingu fjármagns til þeirra
framkvæmda, sem mest myndu auka þjóðartekjur. Önnur
ástæða kann að vera, að óeðlilega lágir vextir séu orðnir sam-
grónir verðbólgukerfinu, og hafi gegnt því hlutverki að bæta
að nokkru skaða þann, sem ákveðnar atvinnugreinar hafa orðið
fyrir af völdum verðbólgu (t.d. sjávarútvegur); af þessum
ástæðum er nauðsynlegt, að innleiðsla raunhæfra vaxta sé liður
í heildarumbótum á verðbólgukerfinu. Hver svo sem orsök lágra
vaxta hefur verið, þá hefur afleiðingin verið sú, að grafið hefur
verið undan lífeyrissjóðakerfinu, sparifjármyndun hefur ekki
verið örvuð en hvatt til hárrar neyzlu, skuldasöfnun hefur verið
verðlaunuð en fólki hegnt fyrir sparsemi, en dregið hefur verið
úr hagvexti með slæmri nýtingu fjármagns til fjárfestinga.
Fáir Islendingar taka lengur alvarlega hið fornkveðna, að
sparnaður sé upphaf auðs, þar sem reynslan hefur sannað
ótvírætt, að skuld er upphaf auðs. Hið síðarnefnda sést glöggt,
ef lítið er á nokkrar tölur. Útlán viðskiptabankanna námu 29,5
milljörðum króna í árslok 1973, en spariinnlán 23,1 milljörðum.
Ef gert er ráð fyrir 30% verðbólgu á árinu 1974 og meðal-
vöxtum 11% á útlán og 8% á spariinnlán, þá munu lánatak-
endur í raun hagnast um 5,0 milljarða króna, en tap spari-
fjáreigenda næmi 3,9 milljörðum. I ljósi þróunar mála á fyrstu
sex mánuðnm ársins, er þó Ijóst, að um mun hærri tölur verður
að ræða. Félagslegt réttlæti er þar af leiðandi mikilvæg ástæða
					
Fela smįmyndir
Fremri kįpaI
Fremri kįpaI
Fremri kįpaII
Fremri kįpaII
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132
Blašsķša 133
Blašsķša 133
Blašsķša 134
Blašsķša 134
Blašsķša 135
Blašsķša 135
Blašsķša 136
Blašsķša 136
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144
Blašsķša 145
Blašsķša 145
Blašsķša 146
Blašsķša 146
Blašsķša 147
Blašsķša 147
Blašsķša 148
Blašsķša 148
Blašsķša 149
Blašsķša 149
Blašsķša 150
Blašsķša 150
Blašsķša 151
Blašsķša 151
Blašsķša 152
Blašsķša 152
Blašsķša 153
Blašsķša 153
Blašsķša 154
Blašsķša 154
Blašsķša 155
Blašsķša 155
Blašsķša 156
Blašsķša 156
Blašsķša 157
Blašsķša 157
Blašsķša 158
Blašsķša 158
Aftari kįpaIII
Aftari kįpaIII
Aftari kįpaIV
Aftari kįpaIV