Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Eimreišin

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Eimreišin

						EIMREIÐIN
ákjósanlegasta af mörgum hugsanlegum, heldur hið eina rétta.
Flokkar mega engir vera til. Ef einhverjir andmæla hinum al-
menna vilja, la volunté générale, eru þeir andstæðingar al-
mannaheills og ber að gera þá óskaðlega eða jafnvel losa þjóð-
félagið við þá. Til þess að fólkið geti talað einum rómi, verður
það að hafa leiðtoga, sem er tákn þess og vilja þess. Rousseau
kallar slíkan mann „löggjafann".
Ef litið er á leiðtogann í ljósi byltingarsögunnar, er auðvelt
að sjá, hvað býr að baki grimunnar. Það er lýðskrum, áróður,
þvinganir og ofbeldi. Drekarnir eru hver öðrum líkir, hvort
sem þeir heita Robespierre, Lenin, Hitler, Mao eða eitthvað
annað. Og enda þótt stundum komi i stað einræðisherrans veldi
tveggja manna eða klíku, breytir það ekki raunveruleikanum
eða hinni gervilýðræðislegu ríkishugsjón, sem liggur að baki
veldinu.
Marx gerði altækt kerfi hugsana og trúarsetninga og reisti á
því trúarsöfnuð baráttumanna. Hann leitaði víða fanga við smíð
hins sósíalíska boðskapar, ekki sízt notaði hánn sér hina frönsku
upplýsingastefnu, byllingarsöguna og hinar sósíalísku vanga-
veltur i Frakklandi. Ahrif frá Rousseau eru mjög greinileg, enda
þótt Marx vitni sjaldan í hann. Margt mikilvægt í kenningum
þeirra er mjög skylt.
Kenningar Marx um stéttabaráttuna minna á bannfæringu
Rousseaus á einkaeignarréttinum. Náttúrubarn Rousseaus er
orðið að hinum vitra og réttláta öreiga hjá Marx, sem hefur
fengið það verkefni að leiða verkalýðinn til sigurs í siðustu
baráttu verkalýðsins og atvinnurekenda. Það koma fram til-
hneigingar til miðstjórnarvalds og ógnunar í kenningum um
alræði öreiganna. I hinu stéttlausa þjóðfélagi, sem rísa á upp
eftir einveldistímann, má greina draum Rousseaus um náttúru-
ástandið. Marx kunni listina að setja stimpil á ýmsar skoðanir
annarra. Það hafði mikil áhrif. að honum tókst að kalla hina
frönsku kennara sína staðleysusinna (útópista) og hefja sjálf-
an sig upp til vísindamanns, er túlkaði jafnt leyndardóma hins
liðna sem hins ókomna.
Því ber þó ekki að neita, að Marx var einn mesti vísinda-
maður 19. aldar. Hann hefur betur en nokkur annar leitt i Ijós,
hversu breytingar á framleiðsluháttum hafa í för með sér
breytingar á þjóðfélagsþróun allri. Hann benti á, að efnahags-
legir hagsmunir og félagshópar marka djúp spor í söguna og
að leiðtogar vinna innan ákveðins ramma, sem tíðarandinn
setur þeim. Marx er einn þeirra, sem lagt hafa hornstein að
félagsfræði og nútímasögutúlkun, En hann hefur verið braut-
149
					
Fela smįmyndir
Fremri kįpaI
Fremri kįpaI
Fremri kįpaII
Fremri kįpaII
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132
Blašsķša 133
Blašsķša 133
Blašsķša 134
Blašsķša 134
Blašsķša 135
Blašsķša 135
Blašsķša 136
Blašsķša 136
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144
Blašsķša 145
Blašsķša 145
Blašsķša 146
Blašsķša 146
Blašsķša 147
Blašsķša 147
Blašsķša 148
Blašsķša 148
Blašsķša 149
Blašsķša 149
Blašsķša 150
Blašsķša 150
Blašsķša 151
Blašsķša 151
Blašsķša 152
Blašsķša 152
Blašsķša 153
Blašsķša 153
Blašsķša 154
Blašsķša 154
Blašsķša 155
Blašsķša 155
Blašsķša 156
Blašsķša 156
Blašsķša 157
Blašsķša 157
Blašsķša 158
Blašsķša 158
Aftari kįpaIII
Aftari kįpaIII
Aftari kįpaIV
Aftari kįpaIV