Uppeldi og menntun

						Áslaug Brynjólfsdóttir

Fyrst má nefna að foreldrar myndu skila betri afköstum í vinnu sinni. Þeir væru þá

ekki með stöðugar áhyggjur af börnum sínum heima fyrir, eða þá að þeir þurfa að

skreppa úr vinnu til að aka börnunum til og frá í vistun annars staðar. Slíkt hleður á

sig viðbótarkostnaði, skapar meiri umferð og aukna spennu, sem síðan veldur oft á

tíðum heilsubresti.

Einsetna skóla væri hægt að gera að manneskjulegri verustað, þar sem börnunum

liði betur og þar sem unnt væri að koma betur til móts við mismunandi einstaklinga.

Þannig gæfust möguleikar á að leggja betri grunn til að byggja á frekara nám og störf.

Með betri og fjölbreyttari úrræðum í skóla væri unnt að draga úr auðnuleysi og aga-

vandamálum unglinga sem oft á tíðum enda með afbrotum og óráðsíu. Af slfku hlýst

ómældur kostnaður fyrir þjóðfélagið.

Með einsetnum skóla væri eðlilegt að bjóða upp á skólamáltíðir. Þannig gæti

skólinn betur haft áhrif á fæðuval og neysluvenjur barna og unglinga, sem síðan

kynni t.d. að draga úr tannskemmdum, sem hér eru margfalt meiri en í nágranna-

löndunum. Gott mataræði hefur vissulega einnig bætandi áhrif á heilsu og er jafnframt

talið hafa bætandi áhrif á afköst í námi.

Auk þess sem hægt væri að lengja skóladag og aðstoða þá nemendur, sem þess

þurfa, við heimanámið væri hægt að bjóða upp á allskyns tómstundaiðju í skólanum.

I heimaskóla barnanna væri þá einnig hægt að bjóða upp á aukið tónlistarnám, dans-

kennslu og hverskyns fræðslu í listgreinum. Skólinn gæti þannig orðið lifandi

menningarmiðstöð í heimahverfi barnanna.1

Það er vissulega ánægjulegt til þess að vita að hagfræðistofnun Háskóla íslands hefur

nú komist að svipuðum niðurstöðum og verðlagt ávinninginn á 2,5 milljarða króna.

Lokaorð

í alþjóðlegri umræðu þessi misserin hafa menn einmitt beint athygli að þeim ávinningi

sem góður skóli getur verið þjóðfélaginu. Sá ávinningur getur verið margs konar og

augljóslega munar þar mestu að úr góðum skóla koma að öllu jöfnu góðir

einstaklingar. En ávinningurinn af betri skóla getur lfka verið efnahagslegur og hann

getur skilað sér í betra heilsufari og aukinni vellíðan þegnanna. Þannig er t.d. á það

bent í nýlegri ráðstefnuskýrslu2 að með aukinni samvinnu mennta- og heilbrigðis-

yfirvalda megi ná fram mun betra starfi beggja þessara voldugu kerfa í nútíma

þjóðfélagi. Niðurstaðan verður því ótvíræð hvernig sem á málin er litið: Betri skóli er

ein öruggasta leiðin að betra samfélagi.

1     Áslaug Brynjólfsdóttir 1989.

2     Creating Educational Environments Supportive of Health 1991.

42