Uppeldi og menntun - 01.01.1997, Blaðsíða 9

Uppeldi og menntun - 01.01.1997, Blaðsíða 9
RANNVEIG A. JÓHANNSDÓTTIR „AF ÞVÍ LÆRA BÖRNIN MÁLIÐ" Málþjálfun á mótum leikskóla og grunnskóla í greininni er fjallað um rannsókn sem gerð var d pjálfun móðurmáls á tveimur skólastig- um, leikskólastigi annars vegar og grunnskólastigi hins vegar. Rannsóknin grundvallast á premur rannsóknarspurningum. Þær taka til pess á hvaða hátt móðurmál er pjálfað og hvaða pættir pess eru pjálfaðir. Þær ná einnig til skilnings starfsfólks skólastiganna beggja á uppeldishlutverki sínu og ábyrgð hvað móðurmál varðar. Aðferðin var eigindleg. Tveir leikskólar og tveir grunnskólar voru valdir á höfuðborgarsvæðinu. í leikskólunum varfylgst með starfi í eldri barna deildum og ígrunnskólunum í einum sex ára bekk í hvorum skóla. Tekin voru viðtöl, skráðar vettvangsnótur og gerð úttekt á fræðilegum og opinberum heim- ildum er snerta rannsóknarsviðið. Niðurstöður sýna að í leikskólunum var áhersla lögð á að pjálfa móðurmálið við fjölbreytilegar aðstæður. I grunnskólunum pjálfaðist pað markvisst í tengslum við lestrarnám. Skilningur starfsfólks leikskólanna á uppeldishlutverki sínu og ábyrgð beindist fyrst og fremst að barninu og aðstæðum pess. Hjá starfsfólki í grunnskól- unum beindist hann aftur á móti að skipulagi í kennslu og pví að kenna börnum að lesa' Meginmarkmið rannsóknarinnar var að kanna með hvaða hætti íslenskt barn hafi tök á að þjálfa móðurmálið áður en það byrjar í grunnskóla og við upphaf hans, svo að það verði því sá veigamikli lykill til náms, þroska og samskipta við aðra sem nauðsynlegt er. Leiðirnar sem ég valdi lýsa sér í eftirfarandi þremur rannsóknar- spurningum: 1. Á hvern hátt er móðurmál þjálfað/kennt hjá elstu börnum í leikskóla annars vegar og hjá byrjendum í grunnskóla hins vegar? 2. Hvaða þættir í móðurmáli eru þjálfaðir hjá elstu börnum í leikskóla og byrjendum í grunnskóla? 3. Hvernig skilningur ríkir hjá leikskólakennurum annars vegar og kenn- urum í grunnskóla hins vegar á uppeldishlutverki sínu og ábyrgð hvað móðurmál varðar? Fyrst verður í stuttu máli gerð grein fyrir heimildum um forsendur er varða örvun og þjálfun móðurmáls. Síðan er skýrt frá framkvæmd rannsóknarinnar og greint frá niðurstöðum sem fengust. Að lokum er lagt mat á niðurstöður út frá kenningum fræðimanna, opinberum gögnum um starf í íslenskum leik- og grunnskóla og frá eigin sjónarhóli. * Grein þessi byggist á rannsóknarverkefni höfundar sem lagt var fram til fullnaðar M.Ed.-gráðu í uppeldis- og kennslufræði við Kennaraháskóla íslands vorið 1996 (sjá Rannveigu A. Jóhannsdóttur 1996). Leiðsögukennari við verkið var dr. Hrafnhildur Ragnarsdóttir prófessor við Kennaraháskóla íslands. Þátttakendum í rannsókn- inni, þ.e. leikskólakennurum, leikskólastjórum, kennurum sex ára barna og skólastjórnendum f grunnskólum, vil ég þakka ómetanlegt framlag og ánægjulegt samstarf. Uppeldi og menntun - Tímarit Kennaraháskóla íslands 6. árg. 1997 7
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168

x

Uppeldi og menntun

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Uppeldi og menntun
https://timarit.is/publication/581

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.