Uppeldi og menntun

						ERU   STELPUR   TRÚAÐRI   EN   STRÁKAR?

þennan flokk. Þannig telja 20,7% stelpnanna best að bregðast við sorg og vanlíðan

með því að tala við einhvern en aðeins 9% stráka. Nánast jafnstór þessum flokki

svara er flokkur þar sem talið er best að bregðast við sorg og vanlíðan með því að

gera eitthvað skemmtilegt. 15% svara voru á þá lund. Hér eru strákarnir hins vegar

í meirihluta eða 55% á móti 45%. Þannig telja 17,1% stráka best að bregðast við sorg

og vanlíðan með því að gera eitthvað skemmtilegt en 13% stelpna. Þegar um er að

ræða svör sem fela í sér að hugsa um eitthvað fallegt eða gott eru stelpurnar aftur í

meirihluta en 14,8% þeirra svara á þann veg en 9,2% stráka. Alls telja 12,1% þetta

vera bestu viðbrögðin við sorg og vanlíðan. Strákarnir vilja hins vegar frekar fara

að sofa eða leggja sig. Þegar á heildina er litið má segja að viðbrögð stelpna séu

fremur trúarleg eða feli í sér að tala við einhvern eða hugsa um eitthvað gott meðan

strákarnir vilja frekar gera eitthvað skemmtilegt til að dreifa huganum eða fara

hreinlega og leggja sig. Það kemur e.t.v. ekki á óvart að af þeim 6% sem telja best að

gráta eru stelpur í yfirgnæfandi meirihluta.

Ef svör úr þessum þætti eru dregin saman birtist munurinn á milli kynja í því

að stelpur hugsa meira um dauðann en strákar, þær eru frekar á þeirri skoðun að

við „förum til Guðs" þegar við deyjum og það er algengara að þær óttist dauðann

en strákarnir. Þá er algengara að viðbrögð stelpnanna við sorg og vanlíðan séu trú-

arleg en hjá strákum eða að það sé best að tala við einhvern eða hugsa um eitthvað

fallegt. Á móti er algengara að strákar telji best að gera eitthvað skemmtilegt eða

fara og leggja sig eða reyna að sofna.

Eins og fram kemur af framangreindu er munur milli kynja töluverður og

stundum verulegur. Unnt hefði verið að tína til fleiri dæmi úr rannsókninni, s.s. um

biblíulestur eða skilning á trúarlegum hugtökum þar sem hliðstæður munur á milli

kyjnanna kemur fram, en það verður ekki gert að sinni. Hér vaknar hins vegar sú

spurning hvort unnt sé að finna skýringar á þessum mun.

HVAÐ VELDUR?

Þegar við veltum fyrir okkur þeim mun sem er á kynjunum og fram kemur í svör-

um við spurningalistanum má spyrja hvort um líffræðilegan mun geti verið að

ræða. Hann kann auðvitað að hafa sín áhrif en varla ræður hann einn í þessu efni.

Því þarf að leita skýringa í uppeldi og áhrifum úr umhverfi. í því sambandi er vert

að skoða hverjir eru helstu áhrifavaldar eða mótunaraðilar í trúarlegu tilliti.

Fjölskylduuppeldisfræðilegt líkan

Hér má styðjast við kenningar um uppeldis- og félagsmótun og hvaða aðilar koma

mest við sögu í því tilliti. Ég leyfi mér að styðjast við fjölskylduppeldisfræðilegt líkan

sem norsku uppeldisfræðingarnir Oddbjorn Evenshaug og Dag Hallen hafa sett

fram og notað m.a. í trúaruppeldisfræðilegum rannsóknum allt frá áttunda ára-

tugnum (Evenshaug og Hallen 1983:87-91).

Barnið er í miðju líkansins. Fjölskyldan umlykur það og „síar" þá reynslu og

áhrif sem barnið verður fyrir. Ytri og innri aðstæður fjölskyldunnar hafa áhrif á

hana, s.s. búseta, húsnæði, atvinna, frítími og efnahagur. Aðrir uppeldis- og félags-

18