Uppeldi og menntun

						ÞATTUR   STARFSFOLKS   LEIKSKOLA   I   HLUTVERKALE I K   BARNA

AÐFERD

Athuganir

Til að kanna hvernig starfsfólk tekur þátt í, hefur áhrif á og örvar leik barnanna

voru gerðar athuganir og myndbandsupptökur í 30 leikskólum á höfuðborgar-

svæðinu. Leikskólarnir voru valdir með handahófsúrtaki og voru börnin sem fylgst

var með 3-6 ára. Af þeim 30 fullorðnu sem tóku þátt í rannsókninni voru 22 leik-

skólakennarar. Hlurverkaleikur barnanna á afmörkuðum hlutverkaleiksvæðum var

athugaður. Þrjátíu mínútur af leiktímabili barnanna voru teknar upp á myndband,

tíu mínútur í byrjun leiks, tíu mínútur af miðju leiktímabils og tíu mínútur í lokin.

Þegar böndin voru skoðuð var notað sérstakt form sem skipt var í 90 tuttugu sek-

úndna bil. Hegðun starfsfólksins var skráð á tuttugu sekúndna fresti.

Annars vegar var skoðað hvað hinir fullorðnu voru að gera þegar börnin voru

að leik á hlutverkaleiksvæðunum og var það flokkað niður á eftirfarandi hátt:

-   var fjarverandi

-   var viðstaddur, gerir eítthvað annað

-   fylgist með óformlega

-   gerir athuganir og skráir

-   hefur afskipti (íhlutun).

Hins vegar var skoðað hvernig þeir fullorðnu höfðu afskipti og tóku þátt í leiknum.

Flokkun Christis (1982) á afskiptum fullorðinna í leik var höfð til hliðsjónar og eftir-

farandi flokkar voru búnir til:

1)  Afskipti utan frá, óháð þema leiksins. (Hinn fullorðni stendur utan við leik-

inn og hefur afskípti utan þema leiksins.)

2)  Afskipti utan frá, innan þema leiksins. (Hinn fullorðni stendur utan við leik-

inn og hefur afskipti innan þema leiksins.)

3)  Afskipti innan frá (þátttaka).

Þátttaka í leiknum var flokkuð í fernt:

-   Samhliða leikur.

-   Samleikur I. (Hinum fullorðna var þá boðið að taka þátt í leiknum sem

barnið skipuleggur og hefur stjórn á.)

-   Samleikur II. (Hinn fullorðni stígur inn í leikinn sem barnið skipuleggur og

hefur stjórn á.)

-   Samleikur III. (Hinn fullorðni tekur þátt í og hefur stjórn á leiknum.)

4)  Leikþjálfun.

Upptökurnar voru skráðar og greindar af rannsakanda og aðstoðarmanni. Óháður

athugandi skráði einnig 150 mínútur af upptökunum til að meta áreiðanleika skrán-

ingarinnar.

Spurningakönnun

Til að kanna skoðanir starfsfólks á leiknum og viðhorf þeirra til þess hver áhrif

starfsfólks eigi að vera á leik barna var lagður spurningalisti fyrir 700 starfsmenn

leikskóla á höfuðborgarsvæðinu. Spurningakönnunin var gerð í leikskólunum.

Rannsakandinn fór á fyrirfram ákveðnum tíma og beið meðan þátttakendur svör-

38