Uppeldi og menntun

						SERHÆFD   ÞEKKING   KENNARA

Björg Helgadóttir:

Þeir [nemendur] bera minni virðingu fyrir fullorðnum en áður. Þeir eru ekki endi-

lega óþekkari en það er stærri hópur sem ekki vandar sig íframkomu við kennara.

Ég tel aðþeir viti ekki betur. Þessi börn vantar uppeldi og það gengur lítið að aga

þau í skólanum efþað er ekki gert annars staðar.

Flestir viðmælenda telja þessar aðstæður, þ.e. þjóðfélagsbreytingar, „öðruvísi" grunn-

skólanemendur og álag í starfi því samfara, vera mikilvæga þætti við að meta

breytingar á kennarastarfinu á síðastliðnum þrjátíu árum. Margir þeirra telja þetta

greinilega þýðingarmestu breytingarnar á skólastarfi, enda þótt aðrir nefni fremur

breytta vinnuhætti við undirbúning kennslu.

Samstarf vegna sérkennslu og greiningar á sérþörfum

Samstarf við fleiri aðila, svo sem sérfræðinga á ýmsum sviðum og aðra kennara, er

mun meira en áður tíðkaðist. Ég geri hér grein fyrir viðhorfum er snerta samstarf

við aðra sérfræðinga um málefni nemenda. Aðrir sérfræðingar eru í þessu sam-

hengi m.a. menntaðir sérkennarar og sálfræðingar. Sérkennarar starfa ýmist í skól-

unum eða koma þangað sérstakar ferðir. Nánast einu sérfræðingarnir, sem voru

starfandi í kringum 1970, voru hins vegar fagkennarar en sérkennsla var gjarna innt

af hendi af góðum lestrarkennurum. Sérkennarar ársins 1997 eru yfirleitt, en þó

ekki án undantekninga, sérstaklega menntaðir til þess starfs. Þeir starfa í mörgum

tilvikum í skólunum, að hluta til sem almennir kennarar. Þeir sjá ekki einungis um

sérkennslu heldur ráðleggja þeir líka öðrum kennurum hvernig heppilegt sé að

taka á námsvanda barna. Slík ráðgjöf gerir auðvitað starf almenns kennara, hvort

heldur er bekkjar- eða fagkennara, léttara - en í mörgum tilvikum verður það þó

flóknara og meira krefjandi, m.a. af því að almennir kennarar þurfa að hafa yfirsýn

yfir ólík vandamál og úrræði til að leysa þau og hvorki geta, vilja né mega vísa

vandanum til annarra.

Samstarf við ólíka aðila krefst skipulagningar og hæfni í samskiptum og því

fylgir umtalsvert álag í starfi. Viðmælendur mínir gera hér grein fyrir þróun í þess-

um efnum.

Birta Káradóttir:

Áðurfyrr leysti ég öll mál sem upp komu inni í stofu. Bórnin almennt voru yfir-

vegaðri og tóku þátt í að hjálpa þeim er áttu erfitt. Núna eru málin alvarlegri og

kennarar leysa þau gjarna ekki nema ísamvinnu við stjórnendur og sérfræðinga.

Þórunn Ragnarsdóttir:

Við aukin vandamál í skólunum er meira svigrúm til samvinnu um málefni nem-

enda nauðsynlegt. Námsráðgjafi vinnur með umsjónarkennara, sérkennara, stjórn-

endum og öðrum sérfræðingum eftir atvikum, t.d. í sambandi við ofbeldismál sem

hafa komið upp. Til verða formleg ferli. íþeim er umsjónarkennari lykilaðili sem er

studdur af ofangreindum aðilum. Svo er til nemendaverndarráð skipað fagaðilum

sem hann vinnur með. Og loks koma foreldrar til sögu. Allt þetta gerir starfkenn-

ara mun flóknara en áður þegar hann sinnú fyrst og fremst sinni námsgrein eða

bekk.

78