Uppeldi og menntun

						INGOLFUR   ASGEIR   JOHANNESSON

Ég skipulegg hvern thna til hlítar og skrifa í dagbók. Ég gæti þess vel að hafa aldrei

„dauðan" tíma hjá neinum. Mikil skráning fylgir þessu. Ég hefi upplýsingar um

hvar hver og einn er staddur í náminu. Lélegur undirbúningur hvað þetta varðar

hefnir sín á mér og nemendunum. Um þetta má alhæfa töluvert. Flestir kennarar

skrá miklu meira en áður var gert. Við símat á nemendum nýtast þessar upplýsingar.

I viðtölunum kemur fram áhersla á að margs konar vinnubrögð geti verið í sömu

kennslustofu í einu. Narfi Nikulásson segir:

Það erflóknara að kenna en var upp úr 1970. Áður gat nemandi lesið eða ekki, hon-

um gekk vel eða illa að reikna o.s.frv. Við þessar aðstæður naut slíkur nemandi ein-

faldlega stuðningskennslu íviðeigandi grein. Nú eru vandamálin skiigreind sem les-

blinda, ofvirkni, einhverfa eða eitthvað annað. Mótuð eru sérstók úrræðifyrir hvern

og einn. Þetta leiðir afsér að fjölbreyttari vinnubrögð eru í gangi samtímis í sömu

stofu. Vissulega er stundum lagt sama viðfangsefnið fyrir alla en þá er stundum

unnið úrþeim með ólíkuin hætti eftir því hvar hæfiieikar nemandans liggja.

Blíða Trostansdóttir lýsir vinnubrögðum í kennslugrein á mið- og unglingastigi:

Margar bækur og margvísleg verkefni í sama námshópnum. Jafitvel gamlar bækur

notaðar sem ítar- og viðbótarefni. Þetta kostar meiri óróa og meira los.

Hún tekur fram að nemendur í þessari kennslugrein búi til eigin verkefni:

Slíkt hefði ekki þekkst [um 1970]. Þetta krefst sérhæfðari vinnubragða þvíað miklu

flóknara er að stjórna verki afþessu tæi en að standa uppi við töflu með innlögn.

Hallgrímur, Narfi og Blíða lýsa hér breyttu hlutverki kennara. Þessi vinnubrögð

krefjast meiri undirbúnings en einnig árvekni og skilvirkni í kennslustundum.

Breytt vinnubrögð ná ekki eingöngu til bóklegra greina. íþróttakennsla hefur

líka tekið breytingum. Ásta Ragnarsdóttir lýsir hér stöðvaþjálfun sem nú er miklu

meira um. Stöðvaþjálfun

fer þannigfram að nemendur eru ekki allir aðfást við hið sama í einu, heldur eru

þeir aðfást við ólík viðfangsefni. Efég er t.d. að kenna handbolta, þá gæti einn hóp-

ur verið að æfa uppstökk, annar sendingar, sá þriðji skot að marki og sá fjórði að

spila leik þvcrsum yfir völlinn. Þetta eru kannski fjórar til sex mínútur og svo fer

hópurinn yfir á næstu stöð. Áður hefðu allir verið að spila handboltaleik. Kennslu-

tæki eru miklufleiri, bæði stór tæki og lítil, svo sem húlahringir og sippubönd. Enn

fremurfleiri boltar.

Þegar sú spurning vaknaði hvort þetta gerði undirbúning flóknari en áður tíðkaðist

svaraði Ásta þannig:

„Bæði-og". Meiri fjölbreytni sem þýðir auðvitað meiri skipulagningu. En það gerir

starfið líka léttara að hafa ekki hlutina jafneinhæfa og þeir áttu til að vera. Ég nýti

mér tölvur að því leyti að ég vinn tímaseðla í tölvum. Þannig gerir tölvan mér

kleift að undirbúa og skipuleggja betur.

Lýsing Jónínu Karlsdóttur á stöðvaþjálfun og áhrifum hennar á starf kennarans er

áþekk lýsingu Ástu.

í þessum ummælum fór ég hratt yfir sögu og sleppti fjölmörgu sem máli skiptir,

svo sem miklu meiri samvinnu kennara um undirbúning, verkefnum árganga- og

fagstjóra og fleiru sem varla eða ekki var til fyrir 30 árum. Undirbúningur mark-

81