Uppeldi og menntun

						INGÓLFUR  ASGEIR   JOHANNESSON

námsmati en núna. Kannski eru þó breytingarnar minnstar á elsta stiginu. Próf

eru enn mikið notuð þar en fagkennarar hafa þó meira samráð við aðra fagkennara

en áður um prófeins og annað. Sjálfprófin, þ.e. þekkingarprófin, hafa líklega ekki

breyst mikið. Uppsetningin á prófunum er þó manneskjulegri. Áður voru þetta

próf sem voru handskrifuð á sprittstensil og það var meira um spurningar um

beinar staðreyndir. Núna reynir, að ég tel, á fleiri þætti, svo sem ályktunarhæfni.

Þannig tengjast prófin ekki eins mikið staðreyndanámi (ártölum og þess háttar).

• Þetta hefur breyst, a.m.k. að einhverju leyti. Ég tel þetta eiga við um öll stig

grunnskólans.

Birta Káradóttir fjallar um tengsl námsmats og markmiða:

Hvað varðar námsmat og námskrárgerð þá er aðalbreytingin sú að allt er skráð.

Maður hélt að allt væri í kollinum sem þyrfti aðfara í og kenna og meta. Núna er

allt skráð og yfirfarið. Fagstjórar í t.d. íslensku fara yfir og bera saman og skoða

hvað var kennt og hvað ekki. í Ijós kemur að ýmislegt vantar afþví sem átti að

kenna og öfugt. Þannig virðist námskráin ekki virt í raun.

Ég spurði Birtu hvort þetta væru ekki byrjunarörðugleikar og hvort það kæmist

ekki upp í vana að vinna eftir námskrá og markmiðum. Hún svaraði

að það væri líklegt og að kennarar væru afar misduglegir og misjafnlega kunn-

áttusamir í að nýta sér skólanámskrá.

Helga Traustadóttir telur námsmat einn flóknasta hluta kennarastarfsins. Hún bendir

á að erfitt sé að meta nemanda „hlutlaust" og spyr:

Hvernig getur maður verið viss um að vera með mælitæki í höndunum sem segir

hið rétta um nemandann?

Hún gagnrýnir notkun prófa, einmitt fyrir ónákvæmni:

/ rauninni veitir próf svo litlar upplýsingar að maður gæti allt eins gefið „eftir

hendinni". Það mælir fyrst og fremst þekkingarþáttinn. Aðaláherslan þyrfti að

liggja á því að meia samskiptin, það að umgangast fólk. Einnig hvort nemendur

þora að spyrja spurninga, hvort þeir hafa hlotið þjálfun í að velja og hafna, greina

aukaatriði og þess háttar. Það er a.m.k. tilhneiging til þess að námsmat hafifærst í

þessar áttir, efekki breytingar.

Þær aðferðir við skráningu og námsmat sem víðmælendur lýsa hér eru vandasam-

ari og sérhæfðari en að gefa staka einkunn fyrir próf. Við hlið prófa, sem enn eru

mjög mikið notuð, hafa komið margs konar aðferðir aðrar við að meta nám nem-

enda, einkum skráning á frammistöðu frá degi til dags eða viku til viku. Einnig er

meira gert að því að bera saman markmið og það sem gert er í skólanum í raun og

veru.

FLOKNARA OG ERFIÐARA STARF -

EN ER ÞAÐ SÉRHÆFDARA?

Ég get ekki annað en túlkað þau ummæli kennara, sem ég hef vísað í hér að framan

og eru valin sýnishorn úr viðtölunum 19, þannig að reyndum kennurum þyki kenn-

arastarfið vandasamara og flóknara en það var um 1970. Þeim þykir líka að álag

83