Uppeldi og menntun

						GUÐRUN KRISTINSDOTTIR

ÓLAFUR H. JÓHANNSSON

ARANGUR SEM ERFIÐI?

Rannsókn á áhrifum

endurmenntunarnámskeiða á störf kennara

Hér er greint frá niðurstöðum athugunar sem bar yfirskriftina Hvernig nýtast endur-

menntunarnámskeiðgrunnskólakennunun? í rannsókninni var leitast við að athuga nokk-

uð ítarlega áhriffárra námskeiða fremur en aðfá heildaryfirlit. Þessi nálgun er talsvertfrá-

brugðin því mati sem fram hcfur farið á námskeiðum endurmenntunardeildar Kennara-

háskóla íslands hingað til því að hér er leitast við að lýsa áhrifum endurmenntunar á störf

kennara'

Endurmenntun kennara er gefirvn æ meiri gaumur enda mikilvægt að hún sé í

sífelldri endurskoðun og þróun. Nýlega hafa orðið talsverðar skipulagsbreytingar í

þessum efnum í kjölfar yfirfærslu rekstrar grunnskóla til sveitarfélaga. Forræði yfir

endurmenntun færist nú í auknum mæli frá menntastofnunum kennara og kennur-

um sjálfum til skólastjórnenda og sveitarfélaga. Ekki er Ijóst hver áhrif þessara

kerfisbreytinga verða en vera kann að nokkuð dragi úr beinu frumkvæði og val-

frelsi einstakra kennara sem hingað til hefur verið verulegt.

Námskeið endurmenntunardeildar Kennaraháskólans hafa verið metin með

skipulegum hætti um langt árabil. Hinir fjölmörgu kennarar sem sótt hafa nám-

skeið þekkja vel til þessa; matið fór fram strax að námskeiði loknu þannig að þátt-

takendur fylltu út matsblöð og skiluðu áður en þeir héldu heimleiðis. Á þennan

hátt fékkst gott yfirlit yfir mat þátttakenda við námskeiðslok og nokkur saman-

burður milli námskeiða. Matið nýttist vel bæði umsjónarkennurum námskeiða og

Kennaraháskólanum við skipulagningu endurmenntunar. Þessi aðferð gaf þó enga

innsýn í áhrif námskeiðanna á starf þátttakenda að þeim loknum. Um það atriði

hefur lítið verið vitað sem er þó grundvallaratriði.

Leitað var svara við eftirfarandi spurningum: Hafa endurmenntunarnámskeiðin

áhrif á starf grunnskólakennara? Ef svo er, um hvers konar áhrif er að ræða? Vara þau

um skamman eða langan tíma? Lúta áhrifin fyrst og fremst að viðhorfum, kennsluað-

ferðum, auknu áræði til nýjunga, breytinga á starfsanda? Er unnt að rekja breytingar í

starfi beint til áhrifa frá námskeiðunum? Er munur á áhrifum eftir námskeiðsformi

(sumarnámskeið, námskeið á starfstíma skóla)?

Höfundar þakka Rannsóknarsjóði Kennaraháskóla íslands fjárstyrk og aðstoð við öflun og úrvinnslu gagna.

Sérstakar þakkir fá Guðný H. Gunnarsdóttir og Gunnhildur Óskarsdóttir fyrir símaviðtölin og Fjölnir Ás-

björnsson fyrir úrvinnslu eigindlegra gagna.

Uppeldi og menntun - Tímarit Kennaraháskóla íslands  8. árg. 1999                                                     "1