Uppeldi og menntun

						SOLVEIG JAKOBSDOTTIR

TOLVUMENNING ISLENSKRA SKOLA

Kynja- og aldursmunur nemenda í tölvutengdri

f ærni, viðhorf um og notkun

í þeirri rannsókn sem hér er kynnt var athugað hvernig tölvumenningu skóla væri háttað

hérlendis og hvort kynjamunur kæmi fram hjá nemendum í tölvunotkun, tölvutengdri

færni og viðhorfum. Vorið 1998 var gerð forkönnun í sex grunnskólum á Vestfjörðum (ung-

lingastig). Rannsóknin var gerð í árslok 1998 í níu grunnskólum (mið- og unglingastig) og

einum framhaldsskóla. Gögnum var safnað á vef. Á unglingastigi komfram kynjamunur í

færni, drengjum íhag í sjö skólum afníu. Einnig höfðu drengir jákvæðari viðhorftil tölvu-

notkunar og meira sjálfstraust en stúlkur og notuðu tölvur meira. Jákvæð fylgni hjá báðum

kynjum var millifærni og viðhorfa og millifærni og margra þátta sem tengdust heimanotkun

tölva. Nýting tölva í skólum virtist hins vegar hafa lítil tengsl viðfærni, líklega vegna þess

hve takmörkuð hún var í samanburði við heimanotkun. Niðurstöður rannsóknarinnar benda

til />ess að víða sé ástæða til að grípa til sérstakra aðgerða í skólum til að auka jafnrétti á

sviði upplýsingatækni."

íslenskum skólum er skylt að vinna að því að tryggja jafnan rétt drengja og stúlkna

og búa bæði kynin undir virka þátttöku í atvinnulífi og mótun samfélagsins (Aðal-

námskrá grunnskóla 1999a:16). Ekki er síst talið brýnt að skólar reyni að stuðla að

auknu jafnrétti á sviði tölvu- og upplýsingatækni og kemur slík áhersla m.a. fram í

námskrá í upplýsinga- og tæknimennt í námsþættinum tölvunotkun í grunnskóla

(Aðalnámskrá grunnskóla 1999b:10-ll). Þar er stungið upp á nokkrum leiðum sem

stuðlað gætu að jafnrétti kynjanna í þessum efnum, m.a. því að tryggja jafnan

aðgang að tölvum, tengja viðfangsefni daglegu lífi og áhugasviðum beggja kynja og

veita reynsluminni nemendum nægan stuðning.

í rannsókn minni á tölvumenningu bandarísks skóla um miðjan tíunda áratug-

inn setti ég fram þá tilgátu að ákveðnir þættir sem einkenndu og mótuðu tölvu-

menningu skóla gætu haft áhrif á hvort kynjamunur kæmi fram í tölvunotkun

barna og unglinga, svo og í viðbrögðum þeirra, færni og viðhorfum tengdum tölvum

og notkun þeirra (Sólveig Jakobsdóttir 1996:5). Niðurstöður rannsóknarinnar

styrktu tilgátu mína og gáfu vísbendingar um hvaða leiðir gætu reynst vel til að

auka jafnrétti kynjanna á sviði tölvu- og upplýsingatækni. Þar á meðal eru leiðir

sem nefndar eru í Aðalnámskrá grunnskóla.

Fróðlegt þótti að kanna í framhaldi af þessu hvernig staða mála væri í íslensk-

Rannsóknin var styrkt af Nýsköpunarsjóði námsmanna og Rannsóknarstofnun Kennaraháskóla íslands.

Uppeldi og menntun- Tímarit Kennaraháskóla fslands  8. árg. 1999                                                  LL"