Uppeldi og menntun

						SOLVEiG   JAKOBSDOTTIR

og upplýsingatækni, en eins og áður er lýst hafa innlendar kannanir eindregið bent

til þess að piltar/karlar noti tölvur og/eða Netið mun meira en stúlkur/konur (For-

sætisráðuneytið 1999a, Forsætisráðuneytið 1999b, Inga Dóra Sigfúsdóttir 17.4.1998,

Sólveig Haraldsdóttir og Svava Guðjónsdóttir 1997, Sólveig Jakobsdóttir o.fl. 1998).

Fjölmargar erlendar rannsóknir hafa einnig sýnt töluverðan kynjamun, drengjum í

hag, í tölvutengdum viðhorfum og færni, tölvuaðgengi heima fyrir og ekki síst í

notkun tölva (Kay 1992, Sutton 1991). Aðrar erlendar rannsóknir hafa þó leitt í ljós

hið gagnstæða eða ekki sýnt marktækan mun (Kay 1992, Sutton 1991). Því þarf að

auka skilning og þekkingu á því hvers vegna kynjamunur kemur fram hjá tölvunot-

endum. Sú rannsókn sem fjallað er um hér hefur eftirfarandi markmið: (a) Að

kanna hvort um kynjamun sé að ræða meðal nemenda varðandi tölvunotkun, færni

og viðhorf hér á landi, (b) að leitast við að skýra hvers vegna kynjamunur kemur

fram og (c) að auka þekkingu á tölvumenningu íslenskra skóla.

AÐFERD

Áður en rannsóknin sjálf fór fram var gerð forkönnun til að prófa þá spurningalista

sem hannaðir voru, en markmið voru þau sömu og í aðalrannsókninni. Verður hér

gerð grein fyrir helstu niðurstöðum forkönnunarinnar.

Forkönnun

Þátttakendur

Forkönnunin var unnin í samvinnu við nemendur við Kennaraháskóla fslands sem

söfnuðu gögnunum og skrifuðu B.Ed.-ritgerð sem byggði á niðurstöðum úr verk-

efninu (Alma Frímannsdóttir og Margrét Sigurvinsdóttir 1999). Rannsóknin var

gerð í sex grunnskólum á Vestfjörðum en þeir skólar voru valdir vegna búsetu

þeirra sem söfnuðu gögnunum. Vegna smæðar skólanna var ákveðið að hafa alla

nemendur í 8., 9. og 10. bekk með í rannsókninni, þ.e. einn bekk í hverjum árgangi,

nema í stærsta skólanum, þar sem valinn var tilviljunarkennt einn bekkur úr

hverjum árgangi. Af þeim 213 nemendum sem skráðir voru á unglingastiginu

svöruðu 198 (93%) könnuninni, þar af 103 stúlkur og 92 drengir (kyn ekki gefið upp

í þremur tilvikum). Úr 10. bekk voru 36% nemenda, 34% úr 9. bekk og 30% úr 8.

bekk.

Gagnasöfnun

Spurningalistar fyrir nemendur og skólastjórnendur voru hannaðir til að safna upp-

lýsingum um tölvunotkun nemenda, færni þeirra (sjálfmetna) og viðhorf tengd

tölvum, svo og um þætti sem fyrri rannsóknir bentu til að gætu haft áhrif á hvort

kynjamunur kæmi fram á ofangreindum sviðum.

Framkvæntd

Spurningalisti var lagður fyrir nemendur á skóladögum í maí. f júní var sendur

spurningalisti til viðkomandi skólastjóra og m.a. spurt um tölvukost og tölvunotkun í

123