Uppeldi og menntun

						DANSMENNT   j   GRUNNSKÓLA

í nefndaráliti um Markmið listkennslu í grunn- og framhaldsskólum (1997) er dans tal-

inn til listgreina. I kynningarriti menntamálaráðuneytisins um námskrá í grunn- og

framhaldsskólum (Enn betri skóli 1998) má eygja von um að nemendur hér á landi

muni þegar fram í sækir eiga þess kost að fá tíma í dansmennt á viðmiðunarstunda-

skrá.

Hin nýja námskrá býður upp á svið sem nefnt er lífsleikni. Sviðið er safn margra

ólíkra greina eða efnisþátta sem ýmist hafa verið kenndir á grunnskólastigi í stutt-

um námskeiðum, klofnað frá greinum sem þegar eru á námskrá, t.d. sá hluti sam-

félagsfræði sem einu sinni hét heilsufræði, eða eru hlutar stærri greina svo sem fé-

lagsfræði og sögu. Einnig eru þar greinar sem ekki hafa átt stað í námskrá en eru

tákn síns tíma og þarft að kynna börnum, m.a. má nefna nýsköpun, leikræna tján-

ingu og dans.

Nám í lífsleikni getur náð til fjölda þátta eða hluta námsgreina og eru í áður

nefndu kynningarriti gefin dæmi um fjórtán þætti sem geta komið til greina en þeir

geta orðið fleiri (Enn betri skóli 1998:9). Skólastjóra/skólastjórn hvers skóla er ætlað

að sjá um val á því sem kynna á eða kenna undir þessum lið. Fái hver efnisþáttur í

lífsleikni jafnan hlut fær dansinn í mesta lagi átta stundir samanlagt yfir sjö ára

tímabil í lífsleikni. Tímum má fjölga með því að fækka námskeiðum sem skólar fá í

lífsleikni en það er háð ákvörðun hvers skóla um sig. Hér blasa við nokkur veiga-

mikil vandamál.

Fyrst ber að nefna að í viðmiðunartöflu um kennslustundir námsgreina er enginn

tími ætlaður í greinina lífsleikni fyrsru þrjú árin. Alger óvissa ríkir um hvort dans

verði valinn af einstökum skólum. Verði hann valinn er spurning um hve marga tíma

hann fær á ári og hve mörg ár? Hvernig er hægt að tryggja að nemendum verði ekki

mismunað vegna ólíkra aðstæðna? Hvaðan á að fá tíma til að samþætta dans og aðrar

greinar sbr. markmið um listkennslu (1997) og aðalnámskrá (1999)? Er hægt að

sporna við þeim mun sem getur orðið á aðstöðu nemenda millí skóla? Hvernig má

tryggja að börn fái sambærilega undirstöðu í dansmennt þegar ekkert samræmi er

milli skóla, hvorki faglega né í tíma sem greinin fær? Það lítur því út fyrir að mikill

munur geti orðið á aðstöðu barna í þessari grein. Að lokum, hvernig má bæta upp

þann mun sem kemur fram í viðmiðunarstundaskrá, en þar eru öðrum listgreinum

sem fyrir voru á skrá ætlaðar fjórar stundir á viku frá og með 1. bekk?

Þess er þó vænst að mjór geti verið mikils vísir og má líta á þá tilhögun er fram

kemur í ritunum Enn betri skóli (1998) og Aðalnámskrá grunnskóla, listgreinar (1999)

sem vísbendingar um að menntamálaráðuneytið hyggist í framtíðinni gera dansi

jafn hátt undir höfði og öðrum listgreinum. Rökrétt virðist að leggja áherslu á að

byrja fyrst á námi yngstu nemendanna og byggja markvisst upp skyldunám í dans-

mennt líkt og gert er í tónmennt og myndmennt. Þá þarf að skipuleggja vettvangs-

kynningu á helstu sviðum dansíns og gæti það t.d. verið ínnan námsgreinarinnar

lífsleikni eftir að hún hefst í fjórða bekk.

Dansmennt er hugsuð fyrir alla nemendur til að efla þekkingu og áhuga á öll-

um meginsviðum dansins, listum almennt og til að opna nemendum sýn á eigin

arfleifð og annarra í samræmi við markmið á þessu sviði (1997, bls. 9). Ekki verður

betur séð en að dansmennt geti einnig orðið sameiginleg undirstaða allra valgreina

18