Uppeldi og menntun

						DANSMENNT   I   GRUNNSKOLA

hreyfingar. Markmið kennarans er að skipuleggja þær aðstæður sem þarf til að

leiða nemendur að þeim markmiðum námskrár í dansmennt sem stefnt er að hverju

sinni. I næstu aldurshópum getur áherslan, auk þess sem áður er nefnt, verið á

túlkun og tjáningu dansa sem börnin semja sjálf eða aðrir. A síðustu árum dans-

menntanáms yrði áhersla á fágun í dansi og tjáningu efld ásamt æfingu í að sýna

bekkjarfélögum og foreldrum eigin verk og annarra. Að lokum má nefna þekkingu

og nokkra æfingu barna í að meta eigin verk og félaga.

2. Þekking á eigin hreyfigetu

Þekking á hreyfigetu líkamans er annað meginmarkmið náms í dansmennt og ligg-

ur vel við að börn kynnist tjáningartækinu, líkamanum, jafnframt því sem þau upp-

götva eigin hæfileika til að tjá sig og túlka í hreyfingum/dansi, sbr. 1. lið. Veiga-

mikið atriði í dansmennt er að yngstu börn grunnskólans fái aðstöðu til að upp-

götva hreyfigetu sína. Þar sem líkaminn er tjáningartæki dansins, hliðstætt hljóð-

færi tónlistarmanns, þurfa börn að fá aðstöðu til að kynnast og öðlast tilfinningu

fyrir fjölbreytni, takmörkunum og sérkennum hreyfinga sinna og annarra. Mark-

viss tengsl við hugmyndir og hugtök sbr. 1. lið geta aukið tilfinningu barna fyrir

hreyfigetu sinni.

Líkja má hreyfileikni við smíði tjáningartækis, t.d. hljóðfæris. Áhrif dansins á

dansarann og áhorfandann eru hins vegar háð túlkun flytjandans, því sem vit hans

og tilfinningar leggja í dansinn.

3. Félagslegur þáttur dansins

Samstarf barna er mikilvægur þáttur dansmennta jafnframt því sem áhersla er lögð

á skapandi hugsun og tjáningu. Nemendur vinna t.d. í misstórum hópum að sam-

eiginlegu markmiði en án þess að allir þurfi að gera hið sama. Þá geta börn unnið

saman að túlkun tilfinninga sem fram koma t.d. í ljóði, sögu, lagi eða hugmynd.

Skapa má aðstæður sem örva næmi fyrir hreyfingum og tilfinningum annarra og

efla hugmyndaflug og hugrekki til að bregðast við þeim í hreyfingu, t.d. með sam-

stöðu eða andstöðu við hreyfingar félaga eða hóps. Þá má í dansmennt skapa að-

stæður til að falla að mynstri annarra í dansi eða leiða hreyfingar félaga.

Kynni barna og unglinga af undirstöðuatriðum samkvæmisdansa og helstu

tískufyrirbærum í almenningsdönsum hvers tíma má líta á sem eðlilegan þátt í

félagsþroska barna auk þess sem dansmennt ætti að vera undirbúningur fyrir val-

grein á einstökum sviðum dansa.

Að lokum má nefna að gleði sem fylgir félagslegum þætti dansins og þátttöku í

hópdönsum getur verið leið til að veita börnum og unglingum slökun og hvíld frá

öðru námi. Á síðari árum hefur dans, jafnt hópdansar sem spuni, verið notaður í

þeim tilgangi að stuðla að bættri geðheilsu og örva félagsleg samskipti barna sem

fullorðinna (Judith Lynn Hanna 1988). Spurning vaknar um hvort dans megi nota

markvisst í þeim tilgangi að vinna að einhverju leyti gegn skóla- og prófkvíða.

4.  Undirstöðuatriði tónlistar

í fyrstu tveimur bekkjum grunnskólans fléttast undirstöðuatriði dansmennta og

20