Uppeldi og menntun

						SIGRÍÐUR   Þ.   VALGEIRSDÓTTIR

tónlistar mjög náið saman og fyrr á árum gekk sameiginleg námsgrein beggja undir

heitinu „rytmik" (rythmick). Hinn sameiginlega grunn má kenna með áherslu á

báðar greinar í stað þess að nota aðra sem stoðgrein við hina. Því er mikilvægt að

börn fái tækifæri til að skynja og æfa tengslin. Æskilegt er að kynni af sameiginlegri

undirstöðu tón- og dansmennta hefjist í kennslu byrjenda. Tónlist er oft túlkuð í

hreyfingum og dansi en einnig getur hreyfing verið kveikja að tónlist.

5. Menningararfleifð í dansi

I dansmennt ættu börn að kynnast arfleifð eigin lands og nágrannalanda í dansi.

Þjóðdansar eru leifar almennra dansa fyrri alda. Þeir gefa innsýn í siði og hefðir

horfinna kynslóða. Oft eru þeir leifar ólíkra menningarskeiða og gefa nokkra hug-

mynd um þróun og sérkenni þjóða eða þjóðarbrota. Þátttöku í dönsum frá ólíkum

tímabilum og stöðum, innlendum og einnig erlendum, má auðveldlega tengja

kennslu í samfélagsfræði, sögu- og landafræði. Kynning á dansmenningu þjóða get-

ur einnig verið með myndum, myndböndum, kvikmyndum og sýningum, en verði

því við komið, fyrst og fremst í verki. Sama máli gegnir um kynningu á öðrum

meginsviðum dansins.

6. Menntun

Gildi dansmennta felst í fleiru en að afla víðtækrar kunnáttu í dönsum. Þegar hefur

verið getið um tengsl dansins við tilfinninga- og félagssvið náms, en vitræna sviðið

kemur einnig sterkt inn í verklegt nám. I gamalli kenningu um verklegt nám (Fitts

og Posner 1967) er bent á að nemandinn þurfi að beita hugsun og skilningi til að ná

tökum á viðfangsefni sínu nema ef um algera eftiröpun/herminám sé að ræða. Vit-

ræni þátturinn er oft vanmetinn í verklegu námi en höfundar telja hann kjölfestu

námsins og undirstöðu annars stigs skyn-/hreyfináms, þ.e. endurtekningar- eða

æfingarstigsins sem er forsenda þess þriðja, að geta framkvæmt lærðar hreyfingar

án umhugsunar en þá má beina huganum óskipt að tjáningu og túlkun. Nýrri

kenningar um dansnám, kenndar við Phenomenology, líta á hreyfinám út frá öðru

sjónarhorni. Gengið er út frá að tilfinningar eða tilviljun ráði hreyfingum/spuna.

Eigi að endurtaka hreyfimynstur þarf að byrja á að greina og festa í vitund hvað var

gert til að hægt sé að endurtaka. Það getur aftur leitt til annars og þriðja stigs sem

áður var nefnt.

Auk áherslu í kennslu þar sem stefnt er að því að börn nái meginmarkmiðum

dansmennta má að lokum geta um gildi dansins sem tækis til meðferðar á sálfræði-

legum og félagsfræðilegum vandamálum barna og fullorðinna. „Dance therapy" er

þegar viðurkennd grein í dansfræðanámi á háskólastigi, m.a. við nýlistaskóla í

dansi og dansfræðum í Helsinki þar sem sú grein er stunduð í framhaldsnámi á

sviði dansfræða. (Greinarhöfundur heimsótti skólann árið 1998).

FRAMKVÆMD ISLENSKRAR NAMSKRAR I DANSMENNT

Hugtakið dansmennt er ekki ril í íslensku námskránni en höfundur telur það liggja nær

skilgreindum markmiðum námskrár en hugtakið dans, sbr. bls. 17-18 hér á undan.

21