DANSMENNT í GRUNNSKÓLA Kennsla í hreyfingum úr stað og á staðnum og sérkennum hreyfinga svo sem rými, hæð, styrk, takti, hrynjandi, blæbrigðum, mynstri og afstöðu til annarra getur verið sameiginleg undirstaða öðrum listgreinum auk þess að geta nýst nemendum á öllum sviðum dansins. Á fyrstu árum dansmennta virðist því æskilegt að vanda til hinnar sameiginlegu undirstöðu. b. I 3.-4. bekk er æskilegt að styrkja hreyfifærni nemenda m.a. með verkefnum á einstökum sviðum hreyfinga sem getið er í a-lið, t.d. með lengri og flókn- ari æfingaverkefnum og gæðakröfum um útfærslu dansa, eigin verka og annarra. Ætla má að þátttaka í smá hreyfiverkefnum og dönsum sem valdir eru til að auka tiltekna hreyfileikni eða að börnin semji sjálf hreyfingar í sama tilgangi verði veigameiri þáttur en í bekkjum yngri barna. Gera þarf auknar kröfur um að börn öðlist vald á hreyfingum sínum, reisn og fágaðan líkamsburð. Áhersla á tjáningu og túlkun heldur áfram og kröfur um vand- aða útfærslu hreyfinga aukast með árunum. c. í 5.-6. bekk eykst áhersla á leikniþátt dansins m.a. í hópdönsum svo og dönsum sem börnin semja sjálf eða taka þátt í að semja. Þátttaka í smá hreyfiverkefnum og dönsum sem valdir eru til að auka tiltekna hreyfileikni verða veigameiri þáttur en í bekkjum yngri barna. Börnin fái undirbúning og leiðsögn við að semja lítil dansverk, velja og skýra ástæður fyrir vali hreyfinga og samsetningu þeirra. Jafnframt aukast kröfur um útfærslu og vald á hreyfingum. Áhersla á reisn og fágaðan líkamsburð verður meiri en í yngstu hópunum og tækifæri til æfinga í dansi aukast. Áhersla á rjáningu og túlkun heldur áfram. Veita þarf börnum aðstöðu til að sýna skólafélögum, foreldrum og kennurum færni sína í dansi, einkum hópdönsum, en einnig í smádönsum sem börnin sjálf hafa samið í hópi eða sem einstaklingar. Æski- legt er að leiða þau í umræðu um dansa sína og mat á eigin verkum. Þriðja markmið: Félagskgur þáttur dansins a. I fyrstu bekkjum grunnskólans (1. og 2. bekk) er lögð megináhersla á að börn kynnist fyrst eigin getu og færni í hreyfingu og tjáningu. Félagslegt samstarf tveggja eða fleiri barna er ekki megináherslusvið í yngstu bekkjunum en auð- velt er að flétta óbeint ýmsum undirstöðuatriðum samstarfs inn í æfingar undir 1. lið (tjáning og skapandi starf) eða annan lið (þekkingu á eigin hreyfigetu). Síðar má bæta við markvissum æfingum sem miða að samstarfi barna. Þær geta falist í hermileikjum eða einföldum dönsum sem krefjast samstarfs tveggja eða fleiri. Dæmi: Ymsir hermileikir, t.d. að sýna eitthvað með öðrum, svo sem eitt- hvað sem hoppar, aka bíl með farþega/farþegum, skauta saman o.fl. Einnig má nefna þátttöku í smádönsum fyrir litla hópa. Önnur leið er samspil tveggja barna (t.d. spurning og svar í hreyfingum, samstaða og andstaða í hreyfingum, sækja og hopa o.s.frv.). Svara má hreyfingu með afbrigði hennar sem börnin finna út sjálf (t.d. breyta hraða, hrynjandi, mynstri, hæð, styrk o.s.frv.). Ein hlið félagslegra samskipta felst í að falla að mynstri annarra sbr. þrautakóng". Eitt barn leiðir hreyfingar hóps, t.d. við undirleik og skapar eigið hreyfimynstur sem hinir fylgja (herma eftir). Einfaldir þjóðdansar eða aðrir léttir dansar geta 32