Uppeldi og menntun

						SKILAR   NAM5-   OG   ST A R F S F R ÆÐ S L A   ARANGRI

Áður var komið fram að mikill munur er á hópunum tveimur hvað varðar

ákvarðanatöku um námsbraut. En hafi nemendur ákveðið sig eru þeir upp til hópa

vissir (94,2%) og ánægðir (99,5%) með námsval sitt. Er nemendur voru spurðir

hvort þeim þætti erfitt eða auðvelt að taka ákvörðun um framtíðina, kom fram að

marktækur munur er á svörum þeirra, samanburðarhópnum fannst erfiðara að taka

slíka ákvörðun.

Þáttagreining leiddi í ljós að stílar í ákvarðanatöku raðast á skala frá því að vera

virkur yfir í óvirkan ákvarðanatökustíl. Hið sama hafði komið í ljós í rannsóknum

Arroba (1977) og Hesketh (1982). Beitt var aðferð Hesketh við mælingu á ákvarð-

anatökustíl, sem lýst er í aðferðakafla hér að framan. Það er athyglisverð niðurstaða

að marktækur munur (p<0,01) mældist á kí-kvaðratsprófi í ákvarðanatökustíl um

nám og störf eftir búsetu, þar sem 69% höfuðborgarbúanna lýsa sér sem virkum í

ákvarðanatöku um nám og störf, en 50% landsbyggðarbúanna. Þegar skoðuð er

breyting á ákvarðanatökustílum í 10. bekk kom fram að það verður ekki marktæk

breyting á ákvarðanatökustíl sem rekja má til fræðslu, en fylgni mælist á milli

virkra ákvarðanatökustíla og þess að hafa valið sér námsbraut.

Greining á starfshugmyndum sýndi að nemendur skoruðu lágt, bæði haust og

vor, á samtengingum, en hátt á aðgreiningum og er það fyllilega í samræmi við

þroskastig þeirra.Við greiningu á starfshugmyndum var talningagrind (rep. test

grid) notuð, en þeirri aðferð er lýst framar í greininni. Þegar skoðaðar voru framfar-

ir yfir veturinn, kom í ljós að aðgreining minnkaði hjá fræðsluhópunum tveimur, en

samtengingar jukust hjá þeim hópi sem fékk hugtakamiðaða fræðslu. Þar sem upp-

hafsstaða um haustið var ólík hjá hópunum6, mældist þó ekki marktækur munur á

þessum þáttum um vorið, en breytingarnar yfir árið eru marktækt ólíkar.

Að síðustu skal hér greint frá því hvernig nemendur mátu þá aðstoð sem þeir

fengu í 10. bekk við námsvalið og við að gera sér hugmyndir um sig sjálfa í fram-

tíðinni. Nemendur voru beðnir um að skoða fullyrðingar um undirbúning fyrir

náms- og starfsval og kveða síðan upp úr um hversu sammála þeir voru fullyrðing-

unni. Þess var gætt að orðalag spurninganna gæti jafnt átt við þá sem voru í náms-

og starfsfræðslu, sem hina. í stuttu máli má segja að umtalsverður munur mældist á

milli fræðsluhóps og samanburðarhóps á mörgum þáttum. Nemendur úr saman-

burðarhópi eiga erfiðara með að átta sig á bæklingnum Nám að loknum grunnskóla.

Það sem þeir lærðu um störf hjálpaði þessum hópi síður að gera upp hug sinn um

starf sem þeir gætu hugsað sér að vinna í framtíðinni. Þá hafa þeir hafa lært minna

en hinir um áhuga sinn varðandi nám og störf og um störf sem þeir gætu stundað í

framtíðinni. Þá mátu þeir það svo að þeir hafi mun síður en hinir lært aðferðir í

ákvarðanatöku sem hjálpa þeim við að gera upp hug sinn varðandi nám eftir

grunnskóla. Þessi lýsandi munur er birtur í töflu 5.

6  Samanburðarhópurinn var mun hærri á samtengingu og lægri á aðgreiningu að hausti.

48