STEFNUR OG STRAUMAR Í N ÁTT Ú R U F RÆÐ I ME N N T U N Tafla Hugsmíði (unnið upp 1 úr UMPERG 1998) Hugsmíði sem þekkingarfræði Hugsmíði sem kennslufræði Þekking byggist upp, hún er ekki yfirfærð. Nemendur koma í kennslustof-ima með mótaða heimsmynd sem byggð er á eigin reynslu og námi margra undanfarandi ára. Fyrri þekking hefur áhrif á náms-ferlið. Um leið og heimsmynd nem-enda þróast hefur hún áhrif á túlkun þeirra á athugunum og atburðum. Upphaflegur skilningur er stað-bundinn fremur en almennur. Að byggja upp gagnlega þekk-ingu krefst mikillar vinnu og markvissra æfinga. Heimsmynd nemenda hefur til-finningalegt gildi fyrir þá og þeir kasta henni ógjarnan fyrir róða. Það þarf mikið til að spyrja áleitinna spurninga um heims-mynd sína, taka hana til endur-skoðunar og breyta henni. Hópurinn bendir á að ef kennt er samkvæmt forsendum hugsmíðahyggju breytist hlutverk kennarans frá því að vera uppspretta upplýsinga í að formgera verkefni til að bæta samskipti, til að spyrja áleitinna spurninga um forhugmyndir nemenda og til að aðstoða þá við að endurskoða heimsmynd sína. Á síðustu fimmtán árum hafa margar þjóðir farið út í að semja eða endursemja eins konar aðalnámskrá". Stundum er námskráin sett fram sem ítarleg kennslu- skrá sem kennarar verða að fylgja, eins og í Englandi, og það tengjast henni sam- ræmd grunnskólapróf (Black 1995). En stundum eru námskrár einungis lagðar fram til viðmiðunar, eins og í Bandaríkjunum (Collins 1995), í Noregi (Natur- og miljofag 1997), og í Skotlandi (Harlen 1995) þar sem könnunarpróf eru lögð fyrir nemendur á þriggja ára fresti (Stark 1999). Ekki eru alltaf notaðar sömu skilgreiningar á námskrárhugtökum milli þjóða og í enskumælandi námskrám má rekast á orð eins og standards", outcomes", guidelines", attainment targets" o.fl. Þeir sem stóðu að þróun námskrárinnar í Bandaríkjunum kusu að túlka standard" sem Criteria" og Vision" (vísi) (Collins 1995), enda eru engin samræmd próf byggð beint á námskránni. En í Ontario í Kanada (Orpwood 1995) er talað fyrst um outcomes" (útkomur/árangur) sem er öll þau atriði sem ætlast er til að nemendur tileinki sér, og standards" síðan út- færðir sem það hlutfall nemenda sem nær ætluðum árangri t.d. að 70% nemenda nái tilgreindum árangri. 60