Uppeldi og menntun

						STEFNUR   OG   STRAUMAR   I   N ATTU R U F R A\Ð I M E N NT U N

AÐALNAMSKRA I NATTURUFRÆÐI A ISLANDI

Nýlega komu út aðalnámskrár leikskóla, grunnskóla og framhaldsskóla. Tvö hefti skipta

mestu máli fyrir þá sem þurfa að fylgja aðalnámskrá grunnskóla í náttúrufræði, Almenn-

ur hluti (Menntamálaráðuneytið 1999a) og Náttúrufræði (Menntamálaráðuneytið 1999b).

í Almenna hlutanum kemur fram (framsetning og leturbreyting er höfundar):

Aðalnámskrá er sett af menntamálaráðherra með sama hætti og reglugerðir og

gegnir margvíslegu hlutverki. Hún er allt í senn:

srjórntæki til aðfylgja eftir ákvæðum laga,

fyrirmæli fræðsluyfirvalda um aðákveðinni skólastefnu séframfylgt og

safn sameiginlegra markmiða skólastarfs í landinu (bls. 20).

Tveir hópar unnu að náttúrufræðinámskránni, forvinnuhópur sem lagði línurnar

og vinnuhópur sem útfærði þær í markmiðum, og vann ég í seinni hópnum. Við

vorum 11 alls, og fengum við oftast fyrirmæli um tilhögun starfsins og framsetn-

ingu námskrárinnar frá verkefnisstjóra fyrir milligöngu umsjónarmanns hópsins.

Akveðið var í forvinnuhópnum að þörf væri á að skrifa áfangamarkmið um

eftirfarandi efnisþætti:

Vinnubrögð og færni nemenda

Hlutverk og eðli náttúruvísinda

Eðlisvísindi, lífvísindi og jarðvísindi

Ákveðið var í vinnuhópnum að útfæra þrepamarkmið eingöngu í þeim síðast-

nefndu en jafnframt að reyna að tvinna saman atriði úr öllum flokkunum. En

hvernig eru markmiðin skilgreind í Almenna hlutanum?

Markmið aðalnámskrár eiga því hvorki að skoðast sem hámark né lágmark

(bls. 21).

Sett eru fram lokamarkmið greinarinnar sem eiga að lýsa í meginatriðum

hvaða kunnáttu, skilnings og færni er krafist af nemendum almennt að

loknu grunnskólanámi í greininni og sett eru fram markmið við ákveðin skil

í náminu (bls. 23).

Áfanga- og þrepamarkmið eru þannig í beinu samhengi við lokamarkmið

(bls. 23).

Til þess að ná áfangamarkmiðum þarf að ná þrepamarkmiðum (bls. 24).

Aðalnámskráin gerir ráð fyrir því að áfangamarkmið verði meginviðmið í

öllu skólastarfi (bls. 24).

Áfangamarkmiðin eru þanriig orðuð að tiltölulega auðvelt á að vera að mæla

eða meta hvort eða að hvaða marki þeim hefur verið náð (bls. 24).

Þrepamarkmið eru safn markmiða/viðfangsefna til að ná áfangamarkmið-

um (bls. 24).

Aðalnámskráin setur fram þrepamarkmið kennurum, foreldrum, og nem-

endum til leiðsagnar (bls. 24).

Við lásum ýmsar námskrár, m.a. frá Skotlandi, Englandi, Kanada (British Columbia

og Saskatchewan), Noregi, Bandaríkjunum og Nýja Sjálandi, sem allar hafa komið

70