Uppeldi og menntun

						GUÐRÚN   STEFÁNSDÓTTIR

Hvernig túlka mæðurnar merki barnanna?

Eins og fram hefur komið voru mæður barnanna beðnar um að túlka þau merki

sem barnið sýndi á myndbandsupptökunum. Það sem fram kom í túlkunum þeirra

voru nánari útskýringar á því sem annaðhvort þær eða börnin höfðu gert. Einnig

túlkuðu mæður barnanna oft samstundis það sem börnin gerðu og færðu atferli

þeirra í orð. Þær túlkanir sem fram komu í viðtölum við mæður barnanna snerust

um tilfinningar barnanna og líðan þeirra, þau merki sem börnin hafa yfir að ráða og

þýðingu þeirra. Jafnframt um eigin vanmátt gagnvart því að skilja ekki tjáningu

barnanna og líðan.

Móðir Finns túlkaði t.d. oft atferli hans og gaf því samstundis merkingu. I

viðtali við hana komu fram nokkrar túlkanir og nánari útskýringar á atferli Finns.

Oftast nær snerust túlkanir mömmu hans um hvað vekti ánægju hans og hvað ekki,

líkamlegt ástand hans og líðan og jafnframt mismunandi túlkun á þeim merkjum

sem hann notar.

Finnur. Dæmi 9

Óformlegt viðtal

(Sp. stöðvar myndbandið þar sem Finnur hafði nuddað saman höndum og mamma hans

túlkaði það sem hann vildi fá að drekka).

Sp: Túlkar þú þetta alltaf sem merki um að hanrv vilji drekka?

M: Nei, nei. Stundum veit ég ekki hvað hann vill en oft giska ég. Stundum vill hann

meira af einhverju skemmtilegu en stundum er harvn jafnvel að segja að sér líði illa.

Sp: En hvernig veistu hvað það er?

M: Oftast gefur hann mér einhver merki um það. Einu sinni var hann hérna heima og

það stóð svo illa á að ég segi við hann að nú verði ég að keyra hann niður á sambýli. Litli

bróðir hans var hjá okkur og hann fór að gráta af því að honum finnst F. svo skemmti-

legur og gaman að hafa hann heima. F. byrjaði þá að nudda saman höndunum á fullu og

ég bráðnaði gjörsamlega og gat ekki hugsað mér að fara með hann niður á sambýli.

Þarna var hann að segja mér að hann vildi vera heima.

Hvernig er staða barnanna í þroskaprófílnum?

Hér á eftir er gerð samantekt á niðurstöðum er varða stöðu barnanna í hverjum

flokki þroskaprófílsins samkvæmt mati kennara/þroskaþjálfa og eins utanaðkom-

andi aðila. Viðmælendur eru í tilvitnunum merktir V.l, V.2 og V.3.

Nánd. I viðtali við kennara og þroskaþjálfa barnanna kom í ljós að börnin þrjú

þurftu oftast nær á líkamlegri nánd að halda til þess að geta tekið þátt í samspili.

Börnin sýndu öll hámarksgetu í samspili við mæður sínar og stundum kom fram að

börnin svöruðu mæðrum sínum ef þau heyrðu til þeirra. Starfsmönnum og utanað-

komandi aðila bar ekki alltaf saman í mati sínu á þörf barnanna fyrir líkamlega

nánd. í þeim tilfellum sem það gerðist, mat utanaðkomandi aðili getu barnanna

meiri en starfsmenn. Þroskaþjálfar og kennarar barnanna töldu að börnin væru á

1.-4. stigi í nánd samkvæmt þroskaprófílnum (sjá Töflu 1).

Könnun. I þessum hluta prófílsins er lögð áhersla á að barnið fái tækifæri til að

233