ÆGIR 1/90 Dr. Þór Jakobsson: Landsins forni... Hafískönnun við Island // // ísland dregur nafn sitt af hafís. Fyrstu landkönnuðum frá Noregi hefur þótt mikið til koma, er þeir litu fjörð fullan af ís. Æ síðan hefur hafísinn þótt forvitnilegur, stundum skelfilegur, og ekki verið langt undan ströndum landsins. Oft er getið hafíss í annálum landsmanna í aldanna rás. Og enn þykir nauðsynlegt að fylgjast með hafísnum með öllum tiltækum ráðum. Allt fram á þessa öld skunduðu menn á fjall til að sjá betur á haf út, ef menn höfðu grun um, að hafís nálgaðist. Nú hafa menn betri ráð. Tækni nútímans er beitt, fjarskiptum, flugvélum, veðurtunglum og tölvum. Framfarir eru örar. Það er í verkahring hafísrann- sóknadeildar Veðurstofu íslands að fylgjast með hafísnum við ísland. Það gerir hún vitanlega með samvinnu við ótal aðila. Hjá hafísrannsóknadeild, sem stund- um er einfaldlega kölluð hafís- deild, safnast upplýsingar um hafís við ísland og þangað má leita, ef menn á hinn bóginn þurfa á upplýsingum um hafís að halda. Verður nú í stuttu máli lýst helstu verkefnum hafísrannsókna- deildar Veðurstofu íslands. Hafískönnun Könnun á hafís við strendur íslands og á íslandsmiðum fer fram með ýmsum hætti. a) í fyrsta lagi flýgur Landhelgis- gæsla íslands yfir ísinn og kort- leggur. Hafískönnun úr lofti er mjög mikið stunduð í norðlægum löndum. Veðurstofa Kanada hefur viða- mikla ískönnunardeild og tvær stórar flugvélar, sem eru notaðar við könnun á hinu mikla hafís- flæmi milli kanadísku eyjanna og norðan þeirra. Einnig er feikimikill hafís á veturna milli Kanada og Grænlands og allt suður fyrir Nýfundnaland og í St.Laurence- flóa. Allt þetta hafsvæði þarf að kanna til að vita, hvar og hvenær megi brjótast í gegn á ísbrjótum eða hvort tímabært sé að hefja sumaráætlanir flutningaskipa. Grænlenska hafísþjónustan. er rekin af Veðurstofu Danmerkur og eru miðstöðvar sjálfrar könnun- arinnar í Narssarssuaq á Suður- Grænlandi. Það er raunar ein full- komnasta hafískönnun í heimi. Flugvél þeirra er á lofti svo að segja daglega. Þótt lítil sé, er hún vel búin tækjum og aðstöðu fyrir ískönnuð að teikna hafísinn um leið og flogið er yfir. Sovétmenn kanna sinn mikla hafís norður af Rússlandi og Istunga við Straumnes.
Beinir tenglar