Tímarit lögfræðinga

						Nokkur orS uvi erföarétt

5. og 14. gr. var ný skipun gerð á framfærsluskyldu ætt-

ingja. Hjónum var skylt að framfæra hvort annað. For-

eldri var skylt að framfæra börn sín, kjörböm og stjúp-

börn til 16 ára aldurs, en eftir það því aðeins, að þau væru

þess um komin. Samskonar skylda hvíldi á börnum og

kjörbörnum um framfærslu foreldra sinna. Þessar reglur

gilda enn samkvæmt 2.—6. gr. framfærslulaga nr. 80/1947.

Um erfðarétt var svo mælt í Jónsbók Kvennagiftingum

7. kap., 13. erfð, að fjórmenningar látins manns skyldu

erfa hann, ef eigi voru nánari arfgengir frændur á lífi.

Þessi regla gilti, þar til er erfða ákvæði Norsku Laga

Kristjáns fimmta frá 1687 voru lögmælt hér á landi með

konungsbréfi 17. febr. 1769. Samkvæmt þeim náði erfða-

réttur til „forfeðra ins látna og niðja þeirra" til sjöunda

manns frá inum dauða, N. L. 5—2—41 til 44. Eftir því

hefðu menn getað erft mann, sem skyldur var þeim að

sjötta manni og sjöunda (Sbr. Deuntzer Den danske Arve-

ret, Kbh. 1897, bls. 14—16). Ef hjón áttu börn saman,

erfði það, er lengur lifði, hitt að jafnmiklum hluta og syni

þeirra bar eða hefði borið, ef hann væri til („bróðurlóð"),

N. L. 5—2—19. Kona erfði jafnan hálft á móts við karl-

mann, N. L. 5—2—29.

Erfðareglur N. L. voru hér hafðar, þar til er erfðatil-

skipun 25. sept. 1850 kom. Þessi tilskpun gilti hér að mestu

leyti til 1. júlí 1950. Náði erfðaréttur samkvæmt 8. gr. til-

skipunar þessarar til langafa og langömmu og niðja þeirra,

eða til ættingja í þriðju hliðarlínu, auðvitað svo, að ná-

skyldari útilokuðu fjarskyldari. Eftir fyrirmælum N. L.

og tilskpunar 1850 mátti svo fara og fór stundum svo,

að arfur skiptist í marga staði milli manna, sem voru mjög

fjarskyldir inum látna, og kom þá einatt smáræði í hlut

hvers. Ákvæði tilskpunar 1850 um heimild manna til erfða-

skrárgerðar komu vitanlega stundum í veg fyrir þessa

óheppilegu arfaskiptingu, en stundum hafði inn látni enga

erf ðaskrá gert, enda vita menn eigi, hve nær andlát þeirra

muni að höndum bera, og dauðinn grípur stundum fram

fyrir hendur þeirra. Loks hafa sumir haft ótrú á erfða-