30_____ ______ Timarit lögfræSinga til eyris „og mark fengiS".1) Það er í fullu samræmi við ákvæði Jónsbókar Þjófab. 1. kap., að manni þessum hefur verið dæmt þjófamark fyrir eyris stuld framinn öðru sinni. Árið 1585 dæmir Þórður lögmaður með dómsmönnum sínum Hjálmar nokkurn Sveinsson til hýðingar fyrst, en síðan lífláts fyrir margskonar þjófnað, enda hefur verð- mæti þýfisins numið svo hundruðum skipti, að því er virð- ist. Jónsbók segir ekki sérstaklega um svo mikinn þjófnað, og hafa dómsmenn hér víst notað ákvæði Jónsbókar Þing- fararb. 4. kap. En kona nokkur kemur við mál þetta, „sem hyllt hafði og samþykkt þennan stuld" og neytt hafði af þýfinu með þjófinum. Ekkert segir um það, hvort þetta brot hafi verið hennar fyrsta brot eða ekki. En henni er þó dæmd bæði hýðing og mark.2) Hún sýnist vei-a dæmd fyrir hlutdeild í þjófnaðinum sjálfum og svo fyrir af- neyzlu þýfisins. Samkvæmt Jónsbók Þjófab. 1. kap. skyldi sá jafnsekur þjófinum sjálfum, sem tekur við þýfi og leggur laun á, en skyldi þó aldrei vera dræpur fyrir það. Konan hefur verið dæmd eftir þessu ákvæði, en þjófa- marks er þar þó ekki getið. Sennilega hefur dómendum ekki þótt glöggt að kveðið í lögbók og því hafa þeir neytt ákvæða Þingfararb. 4. Árið 1587 stelur erlendur maður, að því er virðist, til meira en tveggja marka á „kongsins garði" (sennilega Bessastöðum), sem var hans fyrsti stuldur hér í landi. Þetta mál hefur átt að dæma eftir tilvikinu D. 1. hér að framan, og hefði sökunautur þá átt að fyrirgera öllu lausa- fé sínu en ella líklega sem svarar 13 mörkum úr fasteign, ef til hefði verið. En maðurinn er sagður félaus með öllu, og er houm því dæmt húðlát og mark.z) Hér mun einnig neytt ákvæða Jónsbókar Þingfararb. 4. kap. Er það at- hugandi, að hér er þjófi dæmt mark fyrir brot farið fyrsta 1) Alþb. lsl. I. 140. 2) Alþb. lslands II. 66. 3) Alþb. Isl. II. 104—105.
Beinir tenglar