__________Þjófamark (brennimark) samHvtemt íslcnzkum lögum 31 sinni, og að ráð er gert fyrir því, að leysa megi þjófur sig undan marki með fégjaldi. Árið 1590 er Tómas nokkur Pálsson sakaður um 1) að hann hafi drukkið brjóst konu sinnar með börnum hennar, og 2) að hann hafi samþykkt það, að þriðji maður fremdi hórdóm með henni. Nefndi Þórður lögmaður dóm um þetta mál á Býjaskerjaþingi. Fyrra kæruatriðið er dæmt til lög- manns og lögréttu, með því að dómendum þykja landslög ekki ljós um það. Fyrir hitt brotið er Tómasi dæmd 10 vandarhagga hýðing og „mark af heitu járni milli augn- anna þess vegna, að hann var kenndur að óráðvendni", ef áburðurinn sannaðist.1) Samþykki sökunautar til hórdóms konu sinnar varðaði ekki að lögum brennimerkingu eftir stóradómi, sem nú var kominn í gildi. Ekki sést það, að „óráðvendni" hafi verið kæruatriði í máli þessu, enda eru ummæli dómsins um þetta atriði mjög losaraleg, en ákvæði dómsins um markið sýnast þó að lúta að „óráðvendninni", sem aftur gefur stuld í skyn. Vantar þá alveg greinargerð um þann stuld eða þá stuldi, sem samkv. Þjófab. 1. kap. hefði átt að vera stuldur til eyris í annað sinn, til þess að dæma skyldi sökunaut þjófamark. Vera má, að dómendur dæmi hér alveg að álitum (arbitrært), með því að lögbók skeri ekki heldur ljóslega úr. Athugandi er það loks, að markið skyldi setja á enni ins sakaða, en ekki kinn, eins og segir í Þjófab. 1. kap. Má svo vera mælt sökunaut til linkindar, með því að hylja má karlmaður mark á enni með höfuðfati eða hári fremur en á kinn. Árið 1591 dæmir Þórður lögmaður á Heggsstöðum með dómsmönnum sínum Gizur nokkurn Egilsson fyrir eyris stuld eða meira til þriggja marka sektargjalds eða húðláts. Sektargjaldið verður aðalrefsing, en húðlát vararefsing, með samskonar hætti og varðhaldsvist er nú vararefsing, ef sektir gjaldast ekki. Það mun hafa orðið venja, að tvö vandarhögg kæmu fyrir hverja mörk. önnur sök var sú, að sökunautur hefði stolið aftur til eyris. Fyrir það brot 1) Alþb. Isl. II. 197—198.
Beinir tenglar