58 _______________________Tímarit lögfræöin ga ardómarar mjög oft próf í opinberum málum til þessa ráðuneytis til ákvörðunar um framhaldsaðgerðir í þeim. Fyrrum var það siður, að lagt var þar fyrir rannsóknar- dómara að rannsaka tiltekin atriði og annað það, sem sú rannsókn veitti efni til. Máttu slíkar leiðbeiningar verða héraðsdómara mikill styrkur í starfi sínu og verða til skýringa. Ef ráðuneytið tæki þenna gamla sið upp, þá mundu þau mál sennilega verða færri en nú er, þar sem nýrrar rannsóknar þyrfti, áður en dómur verði lagður á þau í hæstarétti. Og stundum mundi rækilegri rannsókn leiða til þess, að mál yrði ekkert höfðað eða að dómi yrði ekki áfrýjað. En hvorttveggja yrði til tímaspamaðar og fjársparnaðar. Bréfið varðar beinlínis hæstaréttarlögmenn eina. Það lýsir bezt sjálft ástæðum til þeirrar ráðabreytni, sem þar kemur fram. Sú breyting, sem hæstiréttur ætlast til, að á verði störfum hæstaréttarlögmanna, er aðallega fólginn í þessu: 1. Með því að það er hlutverk ákæruvalds, þar á meðal sækjanda í hæstarétti, að hlutast til um rækilega rannsókn opinberra mála, þá er sækjanda opinbers máls rétt og skylt að annast framhaldsrannsókn þess a/ sjálfsdáðum og í samráði við dómsmálaráðuneytið, ef slíkrar rannsóknar er þörf, áður en mál er tekið til meðferðar í hæstarétti. Hér er nýtt starf og ný ábyrgð lögð hæstaréttarlögmönn- um á herðar. Lengstum hefur sá háttur verið hafður, að sækjandi og verjandi hafa undirbúið ágrip héraðsdóms- gerða, og það hefur síðan verið fjölritað og sent hæsta- rétti, og svo hefur dómurinn ákveðið með úrskurði, ef því hefur verið að skipta, um framhaldsrannsókn, enda greint þau atriði, er héraðsdómari skyldi rannsaka til viðbótar fyrri rannsókn. Dómurinn sendi dómsmálaráðuneyti síðan úrskurð, og það lagði síðan fyrir héraðsdómara að fram- kvæma framhaldsrannsókn. Hæstiréttur vill firra sig þeim töfum, sem þessi skipun olli á störfum dómsins, og lýst er í bréfinu. Nú ætlast hæstiréttur til þess, að sækjandi opin- bers máls (og væntanlega verjandi líka, ef því er að skipta)