200 Tímarit lögfrœðinga framan hefur verið gert ráð fyrir því, að nægjanlega þyki leitt í ljós í refsimálinu, að tiltekinn aðili eigi lögvarða kröfu til ágóðans, þó að dómur hafi ekki um hana gengið. Ef hins vegar þykir leika vafi á um réttmæti kröfunnar, mun heimilt að dæma upptöku, enda á kröfuhafi ekki að geta beðið neitt tjón af því, sbr. 2. mgr. 69. gr. 6. Það er venjulegast, að ólöglegur ágóði hafi runnið til þess, sem brot hefur framið, og að hann verði dæmdur til að þola upptökuna. Ef tveir menn eða fleiri eru samsekir um brot, verður upptaka dæmd úr hendi hvers þeirra, eftir því sem skipting hagnaðarins milli þeirra segir til um. Hér virðist solidarisk ábyrgð yfirleitt ekki koma til greina, jafnvel þó að ábyrgð hinna seku hefði orðið solidarisk gagnvart þeim, er tjón kann að hafa beðið. Um það gilda reglur skaðabótaréttar, sem ekki eiga við um upptöku. Undantekningu verður þó að gera, þegar svo stendur á, að upphæð ágóðans hefur verið leidd í Ijós, en óvíst er um skiptingu hans milli hinna samseku. Þá virðist liggja nær að dæma upptöku úr hendi þeirra in solidum heldur en að fella hana niður. Þess hefur áður verið getið, að þegar um einstaka hluti eða verðmæti er að ræða, sem sökunautur hefur afhent þriðja manni, þá megi gera verðmætið upptækt hjá við- takanda, ef hann var ekki grandlaus. 1 stað þess mun þó jafnan mega gera jafnvirðið upptækthjá sökunaut sjálfum. Ef ágóðinn hefur fallið við framkvæmd brotsins í hendur öðrum en hinum seka, t. d. húsbónda hans eða atvinnu- fyrirtæki, sem hann starfar hjá, má dæma upptöku úr höndum þess aðilja án tillits til þess, hvort hann hefur verið grandlaus eða ekki. Hann á ekki að hagnast á refsi- verðum verkum starfsmanna sinna. Þess eru mörg dæmi úr dómsframkvæmdinni, að upptaka hafi verið dæmd úr höndum hlutafélags, þegar ágóði af broti stjórnanda þess eða starfsmanns hefur runnið til þess. 7. Þar sem upptaka telst ekki til refsinga, verður al- mennum refsireglum ekki beitt um hana, nema það þyki hlýða samkvæmt lögjöfnun. Einkum mundi koma til álita,
Beinir tenglar