Tímarit lögfræðinga

						220                                   Tímarit lögfræSinga

enda, en fyrst verður drepið á nokkur helztu atriði dómsúr-

skurðarins og forsendna hans, enda þótt dómurinn, án sér-

atkvæða, hafi þegar birzt á íslenzku, m. a. hér í þessu riti,

1. hefti þessa árs.

Dómurinn og deiluaðilar miða við fjörumál, er breidd

landhelginnar er mæld, og er þá miðað við ytri línu skerja-

garðsins norska, en ekki meginlandsins, þegar um það er að

ræða. Þessi úrlausn er reist á landfræðilegum staðreyndum.

En málið er ekki svona einfalt, því að þegar ákveða skal tak-

mörk landhelginnar, er hægt að beita þrem aðferðum. í

fyrsta lagi aðferð, sem kennd er við samsíða línur, en hún

er í því fólgin, að landhelgislínan er látin fylgja öllum

bugðum strandlengjunnar jafnt f jörðum sem minni háttar

bugðum. Þessari reglu er hægt að beita þar sem ströndin

er lítt eða ekki vogskorin.

Bretar héldu í fyrstu fram þeirri aðferð til ákvörðunar

landhelgi Noregs, en svo fór, að þeir hurfu frá henni,

strax í skriflegum flutningi málsins.

Þá héldu Bretar fram hinni svokölluðu „skurðbogaað-

ferð", sem er jafnan notuð til að ákveða legu staðar eða

hlutar á hafi úti. Þetta er ný tæknileg aðferð, fyrst haldið

fi'am af Bandaríkjunum á alþjóðaráðstefnunni í Haag

1930, en hún er svo nýtilkomin, að hún getur ekki talizt

bindandi að alþjóðalögum, enda var það viðurkennt af

hálfu Breta.

Þá er eftir aðferð sú, sem kennd er við beinar grunn-

línur. Venjulega er þeirri aðferð fylgt, þegar draga skal

grunnlínur f jarða, en dómurinn telur ekkert því til fyrir-

stöðu, að beinar grunnlínur verði einnig dregnar milli

eyja, skerja og hólma, svo og þvert yfir sjávarsvæði á milli

þeirra, jafnvel þótt slík svæði falli ekki undir hugtakið

fjörður.

Bretar viðurkenna aðeins á grundvelli sögulegrar heim-

ildar, að Noregur hefði rétt til að draga grunnlínur, sem

væru lengri en 10 sjómílur, en í því lá, að brezka ríkis-

stjórnin hafði ekki horfið frá þeirri staðhæfingu, að tíu