Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit lögfręšinga

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit lögfręšinga

						TIMAKIT
HM. I IM hl V. \
4. HEFTl____________37. ÁRGANGUR____________DESEMBER 1987
HUGLEIÐING UM GERÐARDÓMA
Ltnum þessum er ekki ætlaö að vera fræðileg úttekt á gerðardómum né held-
ur sögulegt yfirlit um þróun þeirra, en það er kunnara en frá þurfi að segja,
að hér á landi hafa gerðardómar tíðkast allt frá þjóðveldistímanum sem
furðu-haldgott úrræði til þess að setja niður deilur manna um hvers konar
efni. Frá því greina sögur okkar gamlar, sem ekki verða frekar raktar hér.
í hugleiðingum þessum er horft fram hjá lögbundnum gerðardómum og
eingöngu átt við gerðardóma samkvæmt samningum aðila.
Ýmsar og mismunandi ástæður ráða því, að menn semja um að fela gerð-
ardómi úrlausn deilumála sinna, svo að bindandi sé fyrir báða aðila, fremur en
að höfða mál fyrir hinum almennu dómstólum. Málsmeðferð fyrir gerðardómi
tekur að jafnaði skemmri tíma. í margslungnum atvinnurekstri nútímaþjóð-
félags er ríkari þörf á skjótum úrlausnum ágreiningsmála. Aðila, sem um
langan tíma hafa átt umfangsmikil og gagnkvæm viðskipti og hyggjast halda
þeim áfram, getur greint á um tiltekin atriði í slíkum viðskiptum og þeir
koma sér ekki saman um túlkun samninga um þau. Þeir vilja fá skorið úr
óvissunni en jafnframt komast hjá því, að deilumál þeirra verði opinbert og
sæti jafnvel opinberri umfjöllun. Hugsanlega er þetta sú ástæðan, sem oft-
ast ræður. í slíkum viðskiptum semja aðilar oftlega einnig um, að gerðar-
mönnum sé heimilt að dæma eftir sanngirnissjónarmiðum, að svo miklu leyti
sem lög taka ekki af tvímæli.
Sálrænar og tilfinningalegar ástæður ráða því og oft, að menn semja um
gerðardómsúrlausn. Ef leggja á ágreining til úrlausnar fyrir almennum dóm-
stóli, verður að stefna öðrum aðilanum til þess að þola dóm. Þar með eru
aðilarnir orðnir opinberir andstæðingar, þótt þeir hafi áður verið sammála
um, að óhjákvæmilegt væri að fá skorið úr ágreiningnum. Sllkur málarekst-
ur vill oft leiða til vinslita eða slita á annars góðu viðskiptasambandi. Gerðar-
dómurinn er hins vegar staðfesting á samningsvilja og þar með vilja til þess
að leysa deilumál á þennan samningsbundna hátt.
Deilumál eru oft mjög flókin tæknilega jafnt á sviði verklegra framkvæmda
sem á öðrum sérsviðum viðskipta, þar sem sérþekkingar og reynslu er þörf.
Við gerðardómsúrlausn slíkra deilumála hafa aðilar þá meiri íhlutunarrétt um
það, hverjir skeri úr ágreiningi þeirra, heldur en ef mál er lagt fyrir hina
almennu dómstóla. í mörgum málum, sem nú eru lögð fyrir hina almennu
225
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 225
Blašsķša 225
Blašsķša 226
Blašsķša 226
Blašsķša 227
Blašsķša 227
Blašsķša 228
Blašsķša 228
Blašsķša 229
Blašsķša 229
Blašsķša 230
Blašsķša 230
Blašsķša 231
Blašsķša 231
Blašsķša 232
Blašsķša 232
Blašsķša 233
Blašsķša 233
Blašsķša 234
Blašsķša 234
Blašsķša 235
Blašsķša 235
Blašsķša 236
Blašsķša 236
Blašsķša 237
Blašsķša 237
Blašsķša 238
Blašsķša 238
Blašsķša 239
Blašsķša 239
Blašsķša 240
Blašsķša 240
Blašsķša 241
Blašsķša 241
Blašsķša 242
Blašsķša 242
Blašsķša 243
Blašsķša 243
Blašsķša 244
Blašsķša 244
Blašsķša 245
Blašsķša 245
Blašsķša 246
Blašsķša 246
Blašsķša 247
Blašsķša 247
Blašsķša 248
Blašsķša 248
Blašsķša 249
Blašsķša 249
Blašsķša 250
Blašsķša 250
Blašsķša 251
Blašsķša 251
Blašsķša 252
Blašsķša 252
Blašsķša 253
Blašsķša 253
Blašsķša 254
Blašsķša 254
Blašsķša 255
Blašsķša 255
Blašsķša 256
Blašsķša 256
Blašsķša 257
Blašsķša 257
Blašsķša 258
Blašsķša 258
Blašsķša 259
Blašsķša 259
Blašsķša 260
Blašsķša 260
Blašsķša 261
Blašsķša 261
Blašsķša 262
Blašsķša 262
Blašsķša 263
Blašsķša 263
Blašsķša 264
Blašsķša 264
Blašsķša 265
Blašsķša 265
Blašsķša 266
Blašsķša 266
Blašsķša 267
Blašsķša 267
Blašsķša 268
Blašsķša 268
Blašsķša 269
Blašsķša 269
Blašsķša 270
Blašsķša 270
Blašsķša 271
Blašsķša 271
Blašsķša 272
Blašsķša 272
Blašsķša 273
Blašsķša 273
Blašsķša 274
Blašsķša 274
Blašsķša 275
Blašsķša 275
Blašsķša 276
Blašsķša 276
Blašsķša 277
Blašsķša 277
Blašsķša 278
Blašsķša 278
Blašsķša 279
Blašsķša 279
Blašsķša 280
Blašsķša 280
Blašsķša 281
Blašsķša 281
Blašsķša 282
Blašsķša 282
Blašsķša 283
Blašsķša 283
Blašsķša 284
Blašsķša 284
Blašsķša 285
Blašsķša 285
Blašsķša 286
Blašsķša 286
Blašsķša 287
Blašsķša 287
Blašsķša 288
Blašsķša 288
Blašsķša 289
Blašsķša 289
Blašsķša 290
Blašsķša 290
Blašsķša 291
Blašsķša 291
Blašsķša 292
Blašsķša 292
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV