Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit lögfręšinga

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit lögfręšinga

						Reglurnar verða hér aðallega skýrðar í réttarfarslegu samhengi. Koma þá
einkum til skoðunar ýmsar aðrar réttarfarsreglur, sem binda dómara á ákveðinn
hátt þegar hann færir rök fyrir niðurstöðu í dómsmáli, réttarskipanin og venjur
sem dómstólar hafa mótað. Álitaefnin, sem hér verða dregin fram, tengjast því
öðrum atriðum á sviði réttarfars svo sem þeim er varða forræði aðila á sakar-
efninu og reglur um sönnun og sönnunarmat. Rökstuðningur dóma er þó ekki
eingöngu viðfangsefni réttarfars vegna þess að um hann er einnig fjallað í rétt-
arheimspeki og réttarheimildafræðum. Reglurnar vekja jafnframt spurningar
um rökfræðileg efni, aðferðir rökfræðinnar og fræðilegan grundvöll rökréttrar
hugsunar.5 Þar er oft um almenn atriði að ræða sem eiga ekkert sérstaklega við
um lögfræði umfram aðrar vísindagreinar. Almennt verður t.d. að gæta þess að
atriði, sem skipta máli fyrir tiltekna úrlausn, séu sett í rökrétt samhengi. Það á
við hvort sem um er að ræða lögfræðilega úrlausn eða einhverja aðra úrlausn.
Sama gildir um framsetningu á rituðu máli. Það þarf að vera skýrt og skil-
merkilegt og um það gilda ákveðin lögmál, sem fara þarf eftir þegar koma þarf
orðum að því sem ritað er, hvort sem um er að ræða samningu dóms eða annað
ritmál.6 Það eru því ekki eingóngu lögfræðileg álitamál sem kunna að koma upp
við skilgreiningar á því hvernig réttarfarsreglum um rökstuðning dóma verður
beitt. Efnið verður þó að mestu takmarkað við réttarfarsleg atriði en óhjá-
kvæmilega verður að skoða það að einhverju leyti í víðara samhengi.
Þegar fjallað er um þessar reglur vakna ýmsar spurningar, t.d. hvort til séu
almennar viðmiðanir þegar metið er hvort rökstuðningur í dómi sé fullnægjandi
og, ef svo er, hverjar þær séu? Hvernig hafa dómstólar beitt þessum reglum?
Eru dómsúrlausnir hin rétta viðmiðun við könnun á innihaldi lagareglnanna eða
er gagnrýnin um ófullnægjandi rökstuðning í dómum að einhverju leyti rétt-
mæt? Er hugsanlegt að svokallaða „vantrú almennings" á dómstólum landsins,
sem virðist stundum koma fram í skoðanakönnunum, megi rekja til þess að
dómstólar hafi ekki gætt þess að styðja niðurstöður sínar nægilega traustum
rökum?
Þótt ekki sé ætlunin að svara öllum þessum spurningum hér verður gerð til-
raun til að varpa ljósi á lagareglurnar, sem mæla fyrir um rökstuðning dómsúr-
lausna, en í því sambandi koma upp ýmis álitamál, sem tengjast þessum spurn-
ingum, beint eða óbeint. I nokkrum tilfellum hafa komið fram sérstakir eríið-
leikar við beitingu reglnanna en í öðrum tilfellum vakna áhugaverðar spurning-
ar um efni þeirra eða útfærslu. Dæmi um það verða skilgreind eftir því sem til-
efni gefst til og athugað verður hvernig þau falla að umræddum reglum og hvort
af þeim megi draga einhvern lærdóm.
5  Magnús Thoroddsen segir að í dómi felist „sköpunarstarf dómarans - hið lífræna afsprengi
hugsunarinnar". „Samning dóma", bls. 76.
6  Á bls. 7 í bókinni Fram á ritvöllinn eftir Baldur Sigurðsson og Bjarna Ólafsson segir: „Mark-
mið bókarinnar er að leiðbeina við hvers konar skrif... þannig að menn treysti sér að orða hugsun
sína í riti og skiptast á skoðunum á prenti. Það er ekki sérfræði að skrifa. Tungan er sameign okkar,
ritmálið ekki síður en hið talaða orð".
175
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 169
Blašsķša 169
Blašsķša 170
Blašsķša 170
Blašsķša 171
Blašsķša 171
Blašsķša 172
Blašsķša 172
Blašsķša 173
Blašsķša 173
Blašsķša 174
Blašsķša 174
Blašsķša 175
Blašsķša 175
Blašsķša 176
Blašsķša 176
Blašsķša 177
Blašsķša 177
Blašsķša 178
Blašsķša 178
Blašsķša 179
Blašsķša 179
Blašsķša 180
Blašsķša 180
Blašsķša 181
Blašsķša 181
Blašsķša 182
Blašsķša 182
Blašsķša 183
Blašsķša 183
Blašsķša 184
Blašsķša 184
Blašsķša 185
Blašsķša 185
Blašsķša 186
Blašsķša 186
Blašsķša 187
Blašsķša 187
Blašsķša 188
Blašsķša 188
Blašsķša 189
Blašsķša 189
Blašsķša 190
Blašsķša 190
Blašsķša 191
Blašsķša 191
Blašsķša 192
Blašsķša 192
Blašsķša 193
Blašsķša 193
Blašsķša 194
Blašsķša 194
Blašsķša 195
Blašsķša 195
Blašsķša 196
Blašsķša 196
Blašsķša 197
Blašsķša 197
Blašsķša 198
Blašsķša 198
Blašsķša 199
Blašsķša 199
Blašsķša 200
Blašsķša 200
Blašsķša 201
Blašsķša 201
Blašsķša 202
Blašsķša 202
Blašsķša 203
Blašsķša 203
Blašsķša 204
Blašsķša 204
Blašsķša 205
Blašsķša 205
Blašsķša 206
Blašsķša 206
Blašsķša 207
Blašsķša 207
Blašsķša 208
Blašsķša 208
Blašsķša 209
Blašsķša 209
Blašsķša 210
Blašsķša 210
Blašsķša 211
Blašsķša 211
Blašsķša 212
Blašsķša 212
Blašsķša 213
Blašsķša 213
Blašsķša 214
Blašsķša 214
Blašsķša 215
Blašsķša 215
Blašsķša 216
Blašsķša 216
Blašsķša 217
Blašsķša 217
Blašsķša 218
Blašsķša 218
Blašsķša 219
Blašsķša 219
Blašsķša 220
Blašsķša 220
Blašsķša 221
Blašsķša 221
Blašsķša 222
Blašsķša 222
Blašsķša 223
Blašsķša 223
Blašsķša 224
Blašsķša 224
Blašsķša 225
Blašsķša 225
Blašsķša 226
Blašsķša 226
Blašsķša 227
Blašsķša 227
Blašsķša 228
Blašsķša 228
Blašsķša 229
Blašsķša 229
Blašsķša 230
Blašsķša 230
Blašsķša 231
Blašsķša 231
Blašsķša 232
Blašsķša 232
Blašsķša 233
Blašsķša 233
Blašsķša 234
Blašsķša 234
Blašsķša 235
Blašsķša 235
Blašsķša 236
Blašsķša 236
Blašsķša 237
Blašsķša 237
Blašsķša 238
Blašsķša 238
Blašsķša 239
Blašsķša 239
Blašsķša 240
Blašsķša 240
Blašsķša 241
Blašsķša 241
Blašsķša 242
Blašsķša 242
Blašsķša 243
Blašsķša 243
Blašsķša 244
Blašsķša 244
Blašsķša 245
Blašsķša 245
Blašsķša 246
Blašsķša 246
Blašsķša 247
Blašsķša 247
Blašsķša 248
Blašsķša 248
Blašsķša 249
Blašsķša 249
Blašsķša 250
Blašsķša 250
Blašsķša 251
Blašsķša 251
Blašsķša 252
Blašsķša 252
Blašsķša 253
Blašsķša 253
Blašsķša 254
Blašsķša 254
Blašsķša 255
Blašsķša 255
Blašsķša 256
Blašsķša 256
Blašsķša 257
Blašsķša 257
Blašsķša 258
Blašsķša 258
Blašsķša 259
Blašsķša 259
Blašsķša 260
Blašsķša 260
Blašsķša 261
Blašsķša 261
Blašsķša 262
Blašsķša 262
Blašsķša 263
Blašsķša 263
Blašsķša 264
Blašsķša 264
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV