Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit lögfręšinga

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit lögfręšinga

						málsástæðum".24 Dómari er í aðalatriðum bundinn af því hverra sönnunargagna
málsaðilar afla en samkvæmt 1. mgr. 48. gr. laga um meðferð opinberra mála
skal dómur reistur á sönnunargögnum, sem færð eru fram við meðferð máls
fyrir dómi, og samkvæmt 1. mgr. 46. gr. laga um meðferð einkamála afla aðilar
sönnunargagna ef þeir fara með forræði á sakarefninu.
Framangreindar reglur hafa áhrif á það hvernig dómari hagar röksemdum í
hverju máli þar sem þær binda hann á ákveðinn hátt þegar hann leysir úr
sakarefninu. Kröfur málsaðila og atvikalýsingin, sem málatilbúnaðurinn er
reistur á, ráða því miklu um aðferðir og annað sem varðar röksemdir dómara en
honum ber að leysa úr málinu á þeim grundvelli sem það er lagt fyrir dóminn.
Af þessu leiðir að ekki verða settar fram einhlítar skilgreiningar á því hvernig
rökstuðningi dómara verði almennt hagað þar sem aðferðin í hverju tilfelli
ræðst að mestu af sakarefninu og málatilbúnaði aðila hverju sinni.25
Þrátt fyrir framangreindar reglur hefur dómari nokkur afskipti af málatilbún-
aði aðila. Honum ber samkvæmt 3. mgr. 101. gr. laga um meðferð einkamála að
fylgjast með máli í öllum aðalatriðum og spyrja aðila um hvert það atriði, sem
honum þykir óljóst og kann að hafa þýðingu, og skal hann kosta kapps um að
yfirlýsingar þeirra verði nægilega glöggar. Samkvæmt þessu leitar dómari
skýringa hjá málsaðilum eftir þörfum og gætir þess að málatilbúnaður þeirra sé
skýr og skilmerkilegur. Sama gildir í opinberum málum. Samkvæmt 3. mgr.
128. gr. laga um meðferð opinberra mála getur dómari beint til ákæranda að afla
gagna um tiltekin atriði máls eftir því sem honum þykir nauðsynlegt til skýr-
ingar á máli.26
í 2. mgr. 111. gr. laga um meðferð einkamála segir að sé atviks getið í
framlögðu skjali en aðili hafi ekki hreyft því sérstaklega sem málsástæðu við
flutning máls meti dómari eftir atvikum hvort sú málsástæða komi til greina.
Þessi regla víkur ekki aðeins frá meginreglunni um forræði málsaðila á
sakarefninu heldur getur hún einnig farið í bága við aðrar meginreglur réttarfars
svo sem jafnræðisregluna og andmælaregluna. Reglan vekur því ýmsar spurn-
ingar um réttaröryggi og hún getur leitt til vandamála vegna hagsmunaárekstra
málsaðila. Af sömu ástæðu getur verið vandasamt að ákveða hvernig reglunni
verði beitt og enn erfiðara verður en ella að gefa almennar leiðbeiningar í þeim
efnum.27
Hafi málsaðili ekki gætt þess að byggja kröfu á atviki, sem kemur fram í
skjali, gæti hann orðið fyrir réttarspjöllum. Dómari hefur heimild til að byggja
24  Þór Vilhjálmsson: „Rökfærsla í dómum og stjórnvaldsákvörðunum", bls. 380.
25  Þetta gæti verið skýringin á því hve fátítt er, a.m.k. hér á landi, að fram komi almennar réttar-
farslegar leiðbeiningar um það hvernig rökstyðja eigi niðurstöður í dómsmáli.
26  Enn frekari undantekingar gilda í einkamálum þar sem málsaðilar hafa ekki á sama hátt forræði
á sakarefninu, t.d. í málum vegna ágreinings um forsjá barna, sbr. 2. mgr. 62. gr. barnalaga nr.
20/1992, en um þau tilvik verður ekki fjallað hér.
27  Gunnar Aasland gerir grein fyrir sjónarmiðum í þessu sambandi í grein sinni: „Rettens stilling
til partenes anf0rsler i tvistemál", í TfR 1967, bls. 157-200.
183
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 169
Blašsķša 169
Blašsķša 170
Blašsķša 170
Blašsķša 171
Blašsķša 171
Blašsķša 172
Blašsķša 172
Blašsķša 173
Blašsķša 173
Blašsķša 174
Blašsķša 174
Blašsķša 175
Blašsķša 175
Blašsķša 176
Blašsķša 176
Blašsķša 177
Blašsķša 177
Blašsķša 178
Blašsķša 178
Blašsķša 179
Blašsķša 179
Blašsķša 180
Blašsķša 180
Blašsķša 181
Blašsķša 181
Blašsķša 182
Blašsķša 182
Blašsķša 183
Blašsķša 183
Blašsķša 184
Blašsķša 184
Blašsķša 185
Blašsķša 185
Blašsķša 186
Blašsķša 186
Blašsķša 187
Blašsķša 187
Blašsķša 188
Blašsķša 188
Blašsķša 189
Blašsķša 189
Blašsķša 190
Blašsķša 190
Blašsķša 191
Blašsķša 191
Blašsķša 192
Blašsķša 192
Blašsķša 193
Blašsķša 193
Blašsķša 194
Blašsķša 194
Blašsķša 195
Blašsķša 195
Blašsķša 196
Blašsķša 196
Blašsķša 197
Blašsķša 197
Blašsķša 198
Blašsķša 198
Blašsķša 199
Blašsķša 199
Blašsķša 200
Blašsķša 200
Blašsķša 201
Blašsķša 201
Blašsķša 202
Blašsķša 202
Blašsķša 203
Blašsķša 203
Blašsķša 204
Blašsķša 204
Blašsķša 205
Blašsķša 205
Blašsķša 206
Blašsķša 206
Blašsķša 207
Blašsķša 207
Blašsķša 208
Blašsķša 208
Blašsķša 209
Blašsķša 209
Blašsķša 210
Blašsķša 210
Blašsķša 211
Blašsķša 211
Blašsķša 212
Blašsķša 212
Blašsķša 213
Blašsķša 213
Blašsķša 214
Blašsķša 214
Blašsķša 215
Blašsķša 215
Blašsķša 216
Blašsķša 216
Blašsķša 217
Blašsķša 217
Blašsķša 218
Blašsķša 218
Blašsķša 219
Blašsķša 219
Blašsķša 220
Blašsķša 220
Blašsķša 221
Blašsķša 221
Blašsķša 222
Blašsķša 222
Blašsķša 223
Blašsķša 223
Blašsķša 224
Blašsķša 224
Blašsķša 225
Blašsķša 225
Blašsķša 226
Blašsķša 226
Blašsķša 227
Blašsķša 227
Blašsķša 228
Blašsķša 228
Blašsķša 229
Blašsķša 229
Blašsķša 230
Blašsķša 230
Blašsķša 231
Blašsķša 231
Blašsķša 232
Blašsķša 232
Blašsķša 233
Blašsķša 233
Blašsķša 234
Blašsķša 234
Blašsķša 235
Blašsķša 235
Blašsķša 236
Blašsķša 236
Blašsķša 237
Blašsķša 237
Blašsķša 238
Blašsķša 238
Blašsķša 239
Blašsķša 239
Blašsķša 240
Blašsķša 240
Blašsķša 241
Blašsķša 241
Blašsķša 242
Blašsķša 242
Blašsķša 243
Blašsķša 243
Blašsķša 244
Blašsķša 244
Blašsķša 245
Blašsķša 245
Blašsķša 246
Blašsķša 246
Blašsķša 247
Blašsķša 247
Blašsķša 248
Blašsķša 248
Blašsķša 249
Blašsķša 249
Blašsķša 250
Blašsķša 250
Blašsķša 251
Blašsķša 251
Blašsķša 252
Blašsķša 252
Blašsķša 253
Blašsķša 253
Blašsķša 254
Blašsķša 254
Blašsķša 255
Blašsķša 255
Blašsķša 256
Blašsķša 256
Blašsķša 257
Blašsķša 257
Blašsķša 258
Blašsķša 258
Blašsķša 259
Blašsķša 259
Blašsķša 260
Blašsķša 260
Blašsķša 261
Blašsķša 261
Blašsķša 262
Blašsķša 262
Blašsķša 263
Blašsķša 263
Blašsķša 264
Blašsķša 264
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV