Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit lögfręšinga

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit lögfręšinga

						4.2.1 Nota skal eign þannig að ekki valdi öðrum tjóni
Grundvallarreglan, um að nota skuli eign þannig að ekki valdi öðrum tjóni,
á rætur að rekja til rómversku grundvallarreglunnar, sic utere tuo ut alienum
non laedas (oft nefnd sic utere reglan). Á alþjóðavettvangi hefur regla þessi
verið túlkuð með þeim hætti að ríki beri að forðast athöfn sem hætt er við að
valdið gæti alvarlegu tjóni innan lögsagnarumdæmis annars rikis.15
Nokkrir alþjóðlegir dómar hafa byggt á þessari reglu. Niðurstaða gerðar-
dóms í hinu svokallaða Trail Smelter máli,16 túlkaði í fyrsta sinn hversu mikillar
varúðar ríki bæri að gæta er hætta væri á tjóni vegna mengunar út fyrir landa-
mæri. Niðurstaða gerðardómsins var sú að samkvæmt grundavallarreglum al-
þjóðaréttar væri ríki óheimilt að veita leyfi til athafna innan lögsögu sinnar er
ljóst væri að valdið gæti alvarlegu tjóni utan lögsögu þess.17 Grundvallarregla
þessi hlaut síðar stuðning af Alþjóðadómstólnum í hinu svokallaða Corfu
Channel máli18 og síðar af alþjóðlegum gerðardómi í hinu svokallaða Lake
Lanoux máli19 og er í dag viðurkennd sem grundvallarregla í alþjóðarétti um
umhverfistjón almennt og ekki síst um mengun sjávar frá landi.20 Grundvallar-
reglu þessa er nú að finna í Stokkhólmsyfirlýsingunni, Meginreglu 21.21
Inntak þessarar grundvallarreglu er þó fremur óljóst og í framkvæmd getur
túlkun hennar verið breytileg. Erfitt er að skilgreina hvaða skyldur rfki ber að
uppfylla samkvæmt sic utere reglunni og því hefur hún haft fremur takmarkað
gildi og áhrif á sviði mengunar sjávar frá landi.22
4.2.2 Misnotkun réttinda og nágrannaréttur
í grundvallarreglunni um misnotkun réttinda felst að óheimilt er að nýta sér
réttindi í öðrum tilgangi en þeim er til var stofnað ef slíkt gæti valdið öðrum,
eða samfélaginu í heild, tjóni. Óhætt er að fullyrða að bann við misnotkun rétt-
15  Guruswamy, Lakshman D., Sir Geoffrey W.R. Palmer, Burns H. Weston: International En-
vironmental Law and World Order. St. Paul, Minnesota 1994, bls. 407. Hér eftir vísað til sem
„Guruswamy".
16  Þar sem því var haldið fram að bræðsluofn, staðsettur í Kanada, hefði valdið umtalsverðu tjóni
á uppskeru og gróðri handan landamæranna, þ.e. í Bandaríkjunum. Trail Smelter Arbitration (U.S.
v. Can.) (1941), 3 U.N.R.I.A.A. 1938 (1949).
17  Orðrétt segir: „Samkvæmt grundvallarreglum alþjóðaréttar ... hefur ekkert rfki heimild til þess
að veita leyfi til athafna innan lögsögu þess er valdið gæti tjóni vegna gufu innan eða áleiðis til
[annars lögsagnarumdæmis] þegar um er að ræða mál sem sýnt hefur verið fram á með skýrum og
sannfærandi sönnunargögnum að haft gæti alvarlegt tjón í för með sér".
18  Mál það var tekið fyrir af Alþjóðadómstólnum og varðaði ábyrgð Albaníu vegna tjóns er bresk
herskip og áhafnir þeirra urðu fyrir er skipin rákust á neðansjávarsprengjur er þau sigldu eftir al-
þjóðlegri siglingaleið innan lögsögu Albaníu. I niðurstöðu dómsins er vísað til þess, að það er
skylda hvers ríkis að leyfa ekki vísvitandi athafnir innan lögsögu sinnar er geta verið í andstöðu við
rétt annarra þjóða. Corfu Channel Case (U.K. v. Albania) 1949.1.C.J. 4.
19  Lake Lanoux Arbitration (Spain v. Fr.), 12 U.N.R.I.A.A. 281 (1957).
20  M'Gonigle, bls. 179.
21  Samþykkt á ráðstefnu Sameinuðu þjóðanna um umhverfi mannsins í Stokkhólmi árið 1972.
22  Brubaker, bls. 64.
231
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 169
Blašsķša 169
Blašsķša 170
Blašsķša 170
Blašsķša 171
Blašsķša 171
Blašsķša 172
Blašsķša 172
Blašsķša 173
Blašsķša 173
Blašsķša 174
Blašsķša 174
Blašsķša 175
Blašsķša 175
Blašsķša 176
Blašsķša 176
Blašsķša 177
Blašsķša 177
Blašsķša 178
Blašsķša 178
Blašsķša 179
Blašsķša 179
Blašsķša 180
Blašsķša 180
Blašsķša 181
Blašsķša 181
Blašsķša 182
Blašsķša 182
Blašsķša 183
Blašsķša 183
Blašsķša 184
Blašsķša 184
Blašsķša 185
Blašsķša 185
Blašsķša 186
Blašsķša 186
Blašsķša 187
Blašsķša 187
Blašsķša 188
Blašsķša 188
Blašsķša 189
Blašsķša 189
Blašsķša 190
Blašsķša 190
Blašsķša 191
Blašsķša 191
Blašsķša 192
Blašsķša 192
Blašsķša 193
Blašsķša 193
Blašsķša 194
Blašsķša 194
Blašsķša 195
Blašsķša 195
Blašsķša 196
Blašsķša 196
Blašsķša 197
Blašsķša 197
Blašsķša 198
Blašsķša 198
Blašsķša 199
Blašsķša 199
Blašsķša 200
Blašsķša 200
Blašsķša 201
Blašsķša 201
Blašsķša 202
Blašsķša 202
Blašsķša 203
Blašsķša 203
Blašsķša 204
Blašsķša 204
Blašsķša 205
Blašsķša 205
Blašsķša 206
Blašsķša 206
Blašsķša 207
Blašsķša 207
Blašsķša 208
Blašsķša 208
Blašsķša 209
Blašsķša 209
Blašsķša 210
Blašsķša 210
Blašsķša 211
Blašsķša 211
Blašsķša 212
Blašsķša 212
Blašsķša 213
Blašsķša 213
Blašsķša 214
Blašsķša 214
Blašsķša 215
Blašsķša 215
Blašsķša 216
Blašsķša 216
Blašsķša 217
Blašsķša 217
Blašsķša 218
Blašsķša 218
Blašsķša 219
Blašsķša 219
Blašsķša 220
Blašsķša 220
Blašsķša 221
Blašsķša 221
Blašsķša 222
Blašsķša 222
Blašsķša 223
Blašsķša 223
Blašsķša 224
Blašsķša 224
Blašsķša 225
Blašsķša 225
Blašsķša 226
Blašsķša 226
Blašsķša 227
Blašsķša 227
Blašsķša 228
Blašsķša 228
Blašsķša 229
Blašsķša 229
Blašsķša 230
Blašsķša 230
Blašsķša 231
Blašsķša 231
Blašsķša 232
Blašsķša 232
Blašsķša 233
Blašsķša 233
Blašsķša 234
Blašsķša 234
Blašsķša 235
Blašsķša 235
Blašsķša 236
Blašsķša 236
Blašsķša 237
Blašsķša 237
Blašsķša 238
Blašsķša 238
Blašsķša 239
Blašsķša 239
Blašsķša 240
Blašsķša 240
Blašsķša 241
Blašsķša 241
Blašsķša 242
Blašsķša 242
Blašsķša 243
Blašsķša 243
Blašsķša 244
Blašsķša 244
Blašsķša 245
Blašsķša 245
Blašsķša 246
Blašsķša 246
Blašsķša 247
Blašsķša 247
Blašsķša 248
Blašsķša 248
Blašsķša 249
Blašsķša 249
Blašsķša 250
Blašsķša 250
Blašsķša 251
Blašsķša 251
Blašsķša 252
Blašsķša 252
Blašsķša 253
Blašsķša 253
Blašsķša 254
Blašsķša 254
Blašsķša 255
Blašsķša 255
Blašsķša 256
Blašsķša 256
Blašsķša 257
Blašsķša 257
Blašsķša 258
Blašsķša 258
Blašsķša 259
Blašsķša 259
Blašsķša 260
Blašsķša 260
Blašsķša 261
Blašsķša 261
Blašsķša 262
Blašsķša 262
Blašsķša 263
Blašsķša 263
Blašsķša 264
Blašsķša 264
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV