ráðgjöf, með umhverfismál sem aðal viðfangsefni. Guðjón leggur mikla áherslu á að umhverfismál snúist um að hver og einn byrji á því að taka til í eigin garði. Fyrirtæki í sjávarútvegi eigi að byrja á því að líta í eigin barm, skoða hvaða þættir í starfsem- inni varða umhverfið, spyrja sig hvort hægt sé að draga úr sóun, úrgangi, rafmagnsnotk- un, vatnsnotkun og þannig mætti áfram telja. Með vinnu- brögðum af þessu tagi verði til tilfinning hjá starfsmönnum fyrir umhverfismálum og þar með sé ísinn brotinn. Þegar fyrirtæki byrja á heimavelli þá eru þau að byrja á að skoða umhverfi sem þau þekkja og hér eru til öll þau verkfæri sem má nota til þess að auðvelda sér þessa naflaskoð- un. Það eru til staðlar sem lýsa stjórn- kerfum sem hægt er að fá vottuð af þriðja aðila. Megin markmið þessara kerfa er að draga úr sóun náttúruauð- linda á einn eða annan hátt. Þegar Grunninn að umhverfisaðgerðum verður að leggja í fyrirtkjunum sjálfum." tekið er á sóuninni næst gjarnan fram beinn sparnaður en því til viðbótar geta sjávarútvegsfyrirtæki hiotið fjár- hagslegan ávinning af því að geta sýnt fram á að þau taki af ábyrgð á sínum umhverfismálum." Alþjóðlegar viðmiðanir vantar Guðjón dregur skýra línu milli um- hverfisaðgerða fyrirtækja í eigin rekstri og umræðunnar um sjálf- bærar veiðar, verndun fiski- stofna, hreint haf og heilnæmar fiskafurðir. Hann telur að grunn- inn verði að leggja í fyrirtækjun- um sjálfum, hvort heldur eru út- gerðarfyrirtæki eða fiskvinnslur, á þeim grunni byggist umræðan um veiðar, verndun fiskistofna og heilnæmi afurða. Það vantar alla alþjóðlega mæli- kvarða varðandi veiðar og verndun fiskistofna. Við íslendingar viljum að Umhverfisáhrif landvinnslu Loftmengun - Koltvísýringur (CO,) - Köi'nunarefnisoxið (NOx) ^a. - Brennisteinstvíoxið (SO0) >;.' -Sót - Illa brennt eldsneyti 9» - Hávaði Lyktarmengun n spff^ sp^ft. (iíKWL Orkunotkun ¦-. - rafmagn - heitt vatn Kalt vatn Leysiefni - Whitc spirit/þynnir - Olíuhreinsir - Smurefni - Ýmis h'fræn leysiefni Sorp - Lífrænt - Umbúðir - Plastkassar - Öskjur - Brotamálmar Sápur og hreinisefni Kælimiðlar -(R-22/R-134a) - Ammoníak Frárennsli -Fita - Lífrænt efni - Næringarefni - Olía - Sápur Þeir sem reka fiskvhmslur geta fallist á að myndin liti svona út pegar horft er til umhverfisþátta sem tengjast vinnslunni. Hér er ekki veriö að draga upp mynd afhættulegum efnum heldur er hér aðeins getið um þtti sem eru mlanlegir. Þar með er hgt að koma á þá böndum til að reyna að draga úr sóun. 30 AGJR ----------------------------------------------------------------------------------------------------