Tímarit lögfræðinga og hagfræðinga

						12            Tímarit  lögfræðinga  og hagfræðinga.

hlutafélag merki í lögum þessum. Við höfum ekki nein-

p.taðar í lögum skilgreiningu  á hugtakinu  hlutafélag og

þessi   skilgreining   1.   gr.   á  ekki   að   vera  almenn   skil-

greining, heldur aðeins segja til um það, hver hlutafélög

falli undir ákvæði hlutafélagslaganna.  Annars hefir það

þótt vera nokkur efi  á því,  hvað  skildi  hlutafélag  frá

öðrum  félögum  með  takmarkaðri ábyrgð.  Sumir  greina

á  milli  þessara félaga eftir því  hvort fjárstofn félags-

ins er fyrirfram ákveðinn eða ekki. Sé fjárstofninn ákveð-

inn, er félagið hlutafélag, annars ekki. petta mun vera

algengasta   skilgreiningin.   Aðrir   leggja  áherslu   á   það,

hvernig arði félagsins er skift, hvort það er eftir eign

í'élagsmanna í félaginu eða eftir þátttöku  þeirra í veltu

félagsins. Á þeirri skilgreiningu byggja t. d. bæði nefnda-

frumvörpin dönsku,  og að  því er virðist  dönsku  hluta-

félagalögin.  Fyrri  skilgreiningin  virðist  mér  heppilegri.

Hvernig  arðinum   er   skift   virðist  ekki  geta   skift   svo

mjög  miklu  máli,   auk   þess   getur  verið   nokkuð   vafa-

samt, hvernig fara eigi með félög, þar sem arðinum bæði

er skift eftir eign og hlutdeild í veltu. Hlutafélagalögin

okkar víkja frá dönsku lögunum í þessu efni, þau leggja

áhersluna á það, að fjárstofninn sé fyrirfram ákveðinn.

En þá verður líka undantekningarreglan í 2. lið  1.  gr.

óþörf. par eru undan hlutafélögunum skilin félög með tak-

markaðri ábyrgð, sem starfa í þeim tilgangi að  útvega

félögum   sínum   hluti  til   notkunar   eða  koma   afurðum

þeirra  í  verð  eða  bæta með   öðrum hætti  hag  þeirra,

enda sé  starfsemi félagsins takmörkuð við félaga eina

og arði skift með þeim eftir hlutdeild þeirra í veltu fé-

lagsins  einvörðungu.   Flest  þau   félög,   sem   ætlast  mun

hafa  verið  til  að  þetta  ákvæði  undanþægi  hlutafélaga-

lögunum, samvinnufélög án solidariskrar ábyrgðar, falla

fyrir utan hlutafélagalögin  þegar af  þeirri  ástæðu,  að

þau  hafa  breytilega  félagatölu,   enda   er  það  hugtaks-

atriði    samvinnufélaga,   skv.   3.   gr.   samvinnufélagalag-

anna 36,  27.  júní  1921. En ef til væri t. d.  kaupfélag,

sem hefði ekki breytilegan fjárstofn, og væri með hluta-