Búnaðarrit

						Ostefnið er í mörgum jurtum, einkum pó í frævum

belgplantnanna, [svo sem baunum.

Límefnið er einungis í frævum grastegundanna.

Mest er pað pó í hveiti, og kemur par fyrir í fiestum

myndum.

Holdgjafaefnin eru dýrustu efnin í fóðrinu, og eftir

pví, hve mikið er af meltanlegum holdgjafaefnum í pví,

er gildi fóðursins vanalega talið.

Kolaliýdrötin eru samansett af premur frumefnum:

Jcolefni, súrefni og vatnsefni; ér vatnsefnið og súrefnið

í sömu hlutföllum sem í vatninu, og pess vegna hafa

pau fengið nafnið kolahýdröt eða kolavötn, pótt efna-

sambönd peirra séu par eigi hin sömu og í vatninu.

Stundum eru pau og nefnd hitaveitandi efni, af pví að

pau stuðla mest að andardrætti dýranna, og par af

leiðandi að líkamshitanum. Sömuleiðis eru pau stund-

um nefnd einu nafni sykurefni, af pví að pau verða öll

að breytast í sykur, áður en pau takast upp í blóðið

frá ineltingarfærunum. Meginhluti af organiskum efn-

um jurtanna eru kolahj'dröt. Koma pau fyrirí ýms-

um myndum, pótt efnin í peim séu hin sömu og mjög

lík að efnasamsetningu. Helztu tegundir kolahj'drat-

anna, sem hafa verulega pj'ðingu fyrir næringuna eru :

mjölefni, syJcurtegundir og trefjaefni (cellestof) Mjög

misnmnandi er pó pýðing pessara efna fyrir uæringuna,

pví að mjölefnið og sykurtegundirnar eru auðmeltar •

par á móti er trefjaefnið pungmeltara, og pegar jurtirn-

ar eldast,svo trefjaefnið verður trjákynjað,svo sem í víði

og trénuðum stönglum, meltist lítið af pví; enda eru

pað einungis fá dýr, sem megna að melta nokkuð at

pví. Jórturdýrin geta pó nokkuð melt pað; pví að pau

geta náð dálítilli næringu úr greni- og furuspónum

og sagi.