Búnaðarrit

						32

arvökvunum, og starfa að breytingu efnanna við rnelt-

inguna. J>essi síðartöldu steinefnasambönd eru þó einn-

ig ómissandi fyrir h'kamann. En þau mega vera í litl-

um mæli; því að það vírðist sem þau geti farið marg-

ar hringferðir um líkamann, til þess að vinna að sama

ætlunarverki, áður en þau fara frá honum, ef oflítið berst

af þeim í blóðið. En þegar steinefnasamböndin gagna

ekki lengur, eða ef óþarflega mikið berst af þeim í blóð-

ið, þá fiytur blóðið þau að mestu til nýrnanna og losar

sig þar við þau.

fegar efnin hafa runnið starfbraut sína í líkaman-

um, og gagna honum því ekki lengur, verða þau að

hverfa burt; því að annars valda þau veikindum eða

bráðum bana. Kolsýruna, sem myndast við bruna efn-

anna, flytur blóðið jafnt og stöðugt til lungnanna, en

þar losast blóðið við hana sökum þess, að á koisýrunni

í blóðinu- hvílir meiri þrýstingur en á kolsýrunni í

lungnasellunum. En það er eðli lofttegunda, að leita

stöðugt eftir innbyrðisjafnvægi. |>á er og kolsýran l'/ti

þyngri en loftið, sem inn er andað, og þess vegna á

hiín svo hægt með að rýma því lofti frá sér, sem er

léttara. í blóðinu er einnig mikið af vatni, sem verð-

ur að komast í burtu. Nokkuð af þessu vatni fer í

lungun og svo með útönduninni; og sést bezt að svo er,

ef andað er á kalt gler; því að þá þéttast vatnsgufurn-

ar, og mynda dögg á glerinu. En að blóðið losar sig

við vatnið í lungunum, er sökum þess, að vökvar, sem

koma í hreyfingu við lofttegundir, fylgja þeim lögum

að gufa upp, unz loftið í kring er mettað af vatnsguf-

um. J>ví meiri sem hreyfingin er á loftinu, hiti meiri

en raki minni, því meira tekur loftið af vatnsgufum í

sig. Með húðönduninni fer einnig nokkuð á burt af

kolsýru og vatni; sömuleiðis lítið eitt af steinefnum og

feiti.   Að meira vatn gufi út af líkamanum þegar heitt