Búnaðarrit

						52

að. þegar rófur og næpur eru gefnar, verður blóðið

pynnra, svo að starfsemi kirtlanna eykst, og þá einnig

mjólkurkirtilsins eða júfursins; kýrnar mjólka því betur

•en ella. Rófur og næpur eru og hollar og ljúffengar,

og hentugt er að gefa þær, hvort sem skepnan á að

framleiða mjólk, fitu eða vinnu.

Vanalega eru rófur og næpur gefnar hráar, en það

verður að skera þær í sundur. þegar þær eru gefnar

til fitunar, er pó gott að sjóða þær lítið eitt. Sömu-

leiðis ef þær gjöra óþægilegt bragð að mjólkinni, eða ef

erfitt er að strokka rjómann, sem oft getur átt sér stað,

ef mjög mikið er gefið af þeim. En fyrst um sinn eru

litlar líkur til, að við pví þurfi að húast, að svo mikið

verði gefið af rófum; þetta kemur og síður fyrir, ef

fleiri en ein rófutegund er gefin. Bkki má gefa rófur

frosnar, það getur veikt innýfiin: einnig getur verið

hætt við, að skepnur, sem bera fóstur, láti því. J>á get-

ur það og valdið legbólgu. Á Rosvang á Jótlandi

drápust t. a. m. eitt vor 86 ær úr legbólgu; var það

sökum þess, að legopið bólgnaði svo, að þær gátu ekki

fætt. Kenndu dýralæknar pví um, að þeim vóru gefnar

frosnar rófur. Einnig getur verið varasamt, að skepnur

eti mikið í einu af mjög köldum rófum, þótt ekki séu

þær frosnar; pví að kuldinn getur orðið mikill i

þeim, af því þær hafa svo mikið af vatni í sér. fess

vegna er gott að saxa rófurnar sem smæst, og dreifa

þeim svo saman við heyið. Enn fremur verður að gætá

pess, að geyma rófurnar svo, að þær skemmist ekki;

pví að þegar þær eru farnar að rotna, eða þá tróna og

skjóta frjóöngum, eru þær óhollar. Af því að næpur

eru lausari í sér og vatnsmeiri en rófur, eru þær fyrri

til að skemmast; skyldi því gefa þær fyrri að vetrin-

um.

Nautgripir eru mjög sólgnir i rófur; enda geta sum-