Búnaðarrit

						141

föstum reglum bundið, og pví sjálfsagt mest komið und-

ir mannúð umboðsmanns eða leigjanda, hver sem hann

er. Að byggja jarðir um akveðið tímabil (20—30—50

ár) mun hér á landi varla eiga sér stað. í sambandi

við penna ábúðar-fallvaltleik stendur pað, að lítið

eða ekkert er tekið tillit til pess, hvernig með jörðina

er farid, og bætur á henni einkum lítils metnar, en hús

og annað sem fráfarandi á á 'jörðu, verður honum að

mjög litlu, ef hann eigi getur flutt pað með sér. Og

petta er aðal-orsökin til pess, hve lítið hefir verið gjört

almennt landbúnaðinum til framfara á leigujörðum.

J>að, sem ætlazt er til að ábúðarlögin frá

12. jamíar 1884 bæti úr pessu, verður seint, og

naumast neitt á pessari öld; en pað kemur mest til af

pví, hve ríkur vaninn er. J>að helzt lengi í sama horf-

inu með bygging, ábúð og líttekt jarða, hvað sem peim

lögum líður. |>ess verður sjaldan kraíizt, hvorki af lands-

drottni né leiguliða, að peim sé beitt, og pví síður af

úttektarmönnum, sem pau leggja mestan vandan á

herðar.

En pað, sem pó er verst, og örðugast við að gjöra,

er sú rótgróna venja, að gjöra ekkert að jarðabótastörf-

um af þeirri fávíslegu skoðun og skökku ástæðu, að pað

borgi sig eigi, og sá arfgengi skaðlegi hugsunarháttur,

að álíta allar jarðabætur gjörðar einungis fyrir vanpakk-

látan landsdrottinn.

J>að, að bændur stunda víða sjó jöfnum höndum

með landbúnaðinum, einkum hér á Suðurlandi, er eitt

vanprifaefni fyrir landbúnaðinn, og meira að segja, nú

síðan sjórinn fór að bregðast svo oft og lengi, heíir pað

alveg eyðilagt margan sveitabónda, sem vanhirti jörð og

bú, og lá við sjó að árangurslausu, eða sér til skaða

einnig á útgjörðmni.    J>etta  er  líka pví að kenna, að