Búnaðarrit

						145

uni miklu landbúnaðarframförum par á síðustu áratug-

um. |>ar er algengust bygging upp á lífstíð (manns og

konu), bygging upp á Jífstíð tveggja eða fleiri hvers

fram af öðrum (minnst 50 ár) og erfðafesta með rétti

til að selja og veðsetja. |>ar getur leiguliði að eiganda

fornspurðum fengið erfingja sínum ábúðarrétt sinn, og

dánarbú manns getur selt liverjum sem pað vill ábúð-

arrétt fyrir pann tíma, sem maðurinn átti eftir að nota

hann, ef ekkjan notar hann ekki sjálf.

Hjá Dönum er það með lögum fyrirbyggt, að hluta

jarðir í smátt, en gefin hvöt til að stækka pær. Sjálfs-

eignarmenn geta ákveðið, hver af erfingjum sínum skuli

hljóta jörðina, hve mikið henni skuli fylgja í húsum, fén-

aði og búsáhöldum, og hve hátt hún skuli honum met-

in til verðs, ásamt pví er fylgir. Leigujörðum fylgir

venjulega fullkominn bústofn að fénaði, öll nauðsynleg

jarðyrkjuverkfæri, svo sem vagnar, plógar, herfi o. s. frv.,

nægilegt sæði til fyrsta árs af öllum sáðtegundum, sem

á hverri jörð eru notaðar og að sjálfsögðu öll hús, er

purfa pykir á jörðinni. Fráfaranda eru endurgoldnar

allar jarðarbætur, er hann á óuppunnar í jörðinni. Vegna

pess, hve ínikið lausafé par fylgir jörðum, verða leigu-

liðar oftast að setja veð eða trygging fyrir pví, og auk

pess vanalega hafa vottorð um, eða vera kunnir að pví,

að hafa til að bera pekkingu og æfingu í öllu verklegu

viðkomandi landbúnaði o. s. frv. |>ess vegna verða leigu-

liðar par, að hafa töluverð efni eða gott álit fyrir búvit,

til að geta byrjað búskap, enda má svo segja, að allt,

sé pá til taks á jörðinni, pegar að henni er komið.

Fyrir 26 árum hefir í búnaðarfélaginu danska ver-

ið   haldinn   fyrirlestur  og  umræður  um hið páverandi

jarðabyggingarástand  par.    Fyrirlesarinn  segir:    sfað,

sem  myndar  verð jarðarinnar,   er  vinna ogáburður.

Búnaðarrit.   I.                                                  10