Búnaðarrit

						157

þá í töðu sem hefði aftur getað breytzt í mjólk, kjöt,

feiti o. s. frv. |>annig hefði hinn fátæki sjómaður engu

síður getað veitt sér svöngum mat fyrir fiskúrganginn,

þangið og þarann, heldur en fyrir gullpeninginn. Mun-

urinn er einkum sá, að til þessa þurfti meiri fram^sýni,

reglusemi, hirðusemi og lengri tíma, en til þess að

kaupa matinn fyrir gullpeninginn. En hversu margra

gullpeninga virði eru þannig látin fara forgörðum, eða

fleygt í sjóinn? og þó eru þeir, sem það gera, ekki al-

mennt álitnir að vera gengnir frá vitinu.

Eins og sagt hefir verið, verða dýra- og jurtaleifar

að taka miklum breytingum eða ganga úr samböndum

sínum, til þess að geta orðið aftur hæfilegar til að næra

jurtirnar. Til þess þarf þó lengri eða styttri tíma, og

á þessum tíma, þegar efnin ganga úr samböndum sín-

um til þess að mynda ný sambönd, er hætt við að þau

missist á burtu. En áríðandi er að koma í veg fyrir

það ; því að þau efni, sem einhver missir út í loftið,

eða í sjó og vötn, koma honum aldrei framar að notum.

Gullpeningurinn er farinn.

J>ótt jurtirnar þurfi nauðsynlega þessi efni, sem

nefnd hafa verið, sér til næringar, þá er það 'mjög mis-

munandi, hve mikið þarf af þeim, og hve mikla um-

hyggju þarf að bera fyrir því, að veita þau jurtunum.

Jurtirnar þurfa t. a. m. mikið af kolefni; en þær anda

að sér koisýru, og að skilja hana svo í frumefni sín,

kolefni og súrefni. Kolefnið notar jurtin sér til vaxtar

og viðhalds, en súrefninu andar hún frá sér. J>ar að

auki er kolefni ætíð í jarðveginum. Jurtirnar þurfa

einnig töluvert af vatnsefni og súrefni, en vatnið er

samsett af þessum efnum; þar að auki eru þau efni í

ýmsum öðrum samböndum í jarðveginum. J>essi efni

veitast jurtunum því að fyrirhafnarlausu. Að sönnu er

athugandi, að ef jarðvegurinn er mjög þunnur eða sendinn,