Tímarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrá inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Vikuútgáfa Alşığublağsins

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoğa í nıjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ağlaga hæğ


Vafrinn şinn styğur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til ağ skoğa blağsíğuna sem JPG
Vikuútgáfa Alşığublağsins

						VIKUÚTGÁFA  ALÞÝÐUBLAÐSINS
er stofnað til hermensku á ís-
landi undir yfiTskin: „lögreglu á
sjó".
Starfsmenn skipanna vssu full-
vel, að hverju var stefnt œeð lög-
unum, og næstum allir án und-
antekningar (skipherrar þó undan-
skildir) lýstu andúð sinni áj>eirri
stefnu, sem fram kom með þess-
*ri lagasmíð.
Hér í blaðinu var í v.etur gerð
grein fyrir þeim breytingum á
kjö;um starfsmannanna bæði um
'aun og starfshætti ásamt missi
fri&inda, ér farmenn alment eiga
samkvæmt sjólögum. Lögin áttu
aö koma til framkvæmda 1 »»ilí
í sumar. Afskráning átti að tara
fram, og skipunarbréf átti að gefa
út handa hverjum einum, eins og
vant er um embætíismenn. Reglu-
gerð þá, sem stjórnin hafði gef-
10 út um launakjörin, átti að
riema úr gildi og laun samkvæmt
Þessum nýju lögum að koma í
staðinn. Samkvæmt hinum nýju
'ögum átti stjórnin að gefa út
regíugerð um starfshætti alla og
tilhögun   í   starfinu.
En ekkert af pessu Jét stjórn-
* framkvæma þrátt fyrir það,
Þó hún væri oftar en einu sinni
8Purð að, hvað gilda ætti í þessu
efni. Þegar „Pór" fór norður um
friðjan júlí, var afskráning- fram-
kvæmd án þess, að ný reglugerð
tasmi eða embættisleg skipunar-
Dréf. SkipverjBr komust að þessu
ttm leið og þeir fóru, og gafst
Þeim ekki tækifæri til að segja
^Pp vistinni, sem sumir hverjir
höfðu í huga. Hitt varðskipið,
-Óðinn", kom hér oftar en einu
sinni, og engin breyting var gerð
a því fyrr en seint í ágústmán-
uði.
Ástandið var þannig: Skipverjar
^oru ekki lengur undir sjólögufn,
höfðu engin skipunarbréf fengið
"á stjórninni, hvorki veitingu né
setningu í embætti. Enginn vissi
fyrir vist, eftir hvérju átti að fara
'teð útborgun launa. Fyrrverandi
stjórn hafði algerlega kiknað ,á
a° láta framkvæma lögin, eins
°g þau lágu fyrir. En henni mun
fiokkur vorkunn hafa verið, því
aö það var kunnugum vitanlegt
°g henni með, að allmikill hluti
starfsmanna skipanna var ákveð-
lnn í að segja upp starfi sínu,
"æði undirmenn sem yfirmenn,
Svo fljótt, sem við .^yrði komið.
Almenn óánægja yfir hinu nýja
skipulagi ásamt lækkun launa,
'ttissi áour lögmætra fríðinda og
óvdssan um, hvað biði þeirra með
nýrri reglugerð var undirrót þess,
a° þeir kusu heldur að fara en
vera.
Fyrr verandi stjórn mun hafa
"aft fullan pata af þessari óá-
^^gju, séð þá hættu fyrir gott
starfsdð á skipunum, að hún hef-
£ heldur kosið að fresta fram-
^væmdum. Hvort nýja stjórnin
nefir séð fram á hið sama og sú
Samla, skal ósagt látið, en hún
*ók þann kostinn að fresta fram-
*væmd laganna, eins og þau eru
nú, og hafði dæmi fyrr verandi
st]órnar þar um.
Starfsmenn varðskipanna voru
'ögskráðir á ný, eins og sjólög
^æla fyrir um, með þeirri reglu-
^o um kaup skipverja, sem fyrr
^randi stjórn hafði búið út 1926
Saillar minningar. Ráðstöfun þessi
^ti almenna ánægju meðal skip-
^Ía, og þóttust þeir hólpnir, að
hiinsta kosti í bili, að vera laus-
5r við að búa við þvingunarlög í-
"^ldsstjóínarinr.ar, sem þeir oft-
ast neína „tugthúslögin".
Hér hefir í stuttu máli verið
•^akinn gangur þessa máls, sem J.
Kj., ritstjóri „Mgbl.", hefir blás-
ið sig út á. Flestir skynbærir
menn munu sjá, að öryggi strand-
gæzlunnar er engu minna, þótt
sömu mennirnir séu á skipunum
áfram undir gamla fyrirkomulag-
inu, — fyrirkomulagi, sem þeir
kjósa heldur en það nýja, er koma
átti.'Að tryggja sér vana, ánægða,
hæfa og góða starfsmenn er mikið
atriði, hvort heldur það er ríkið
eða einstaklingar, sem hafa þeirra
not; að því ber að stefna bæði
í löggjöf sem öðru, en forðast
hitt, sem útiJokar það, að þessu
takmarki  verði  náð.
Frá andláti og jarðarför
Stephans G. Stephanssonar.
Heimskringla skýrir frá því, að
Stephan heitinn hafi verið veikur
frá þvi um miðjan desember í
vetur sem leið. Fékk hann þá að-
kenningu af s'agi og lá rúmfast-
ur alllangan tíma. Á fætur komst
hann aftur og gat hreyft sig um
húsið og gengið um úti er vor-
am', en krafta sína fékk hann ekki
aftur, er hann misti við sjúkdóms-
áfallið. Varð hann því að ganga
við staf og mátti sem minst á
sig reyna. Handstyrk fékk hann i
heldur ekki nægan né heilsu svo
mikla, að þol hefði hann til þess
að sitja við skriftír, sem þó var
venja hans, er hann gat verið
inni, en vesöld eða veður bönn-
uðu honum útivist. Saknáði hann
þess mjög, því margt var enn
ógert af því, sem hann hafði
hugsao sér að Jjúka, við, hálf-
kveðin kvæði, hendingar og brot,
er biðu þess tíma, að hann gæti
gengið frá þeim.
Vilruna fyrir andlátið var hann
venju fremur hress, eftir því sem
kona hans skýrði oss frá. Sunnu-
daginn 7. ágúst voru nokkrir forn-
kunningjar staddir heima hjá hon-
um og ræddu við hann að vanda.
Gerði hann þá lítið úr vesöld
sinni, sem hann og alt af gerði í
bréfum til vina sinna og kunn-
mgjB,þótt ljóst væri honum, hvers
eðjis hún var, og hve skamt
myndi þess að bíða, að hún legði
hann i gröfina. Er þeir kvöddu
hann óskaði hann þess, að þeir
kæmi til sín aftur hið bráðasta.
p>riðjudaginn 9. ágúst heimsótti
vinur hans hann frá Wynyard,
Sask., Jakob Norman. Hafði hann
Iengi ætlað sér að fara vestur
til hans og finna hann, en það
dregist til þessa. Náði hann heim
til hans seint um daginn. Töluðu
þeir saman og voru á gangi úti
fram undir kvöldið, en gengu þá
inn.
En eigi leið nema-lítil srund,
þá er þeir voru sestir inni, að
.hann kendi óþæginda svo mik-
illa og magnleysis, að hann gat
eigi setið og kvaÖst vjldu ganga
út. Komst hann að eins lítinn
spöl út fyrir dyrnar, en snéri þá
við aftur og hneig niður í sama
stólinn, er hann hafði staðið upp
af. Voru þá kona hans og yngsti
sonur og dóttir, er heima eru,
farin til kvöldverka. Gerði þá
Jakob Norman, er inni var hjá
honum, þeim strax aðvart og
komu þau þegar heim. Var þá
svo af honum dregið, að hann
mátti naumast mæla. Tók sonur
hans 'hann þá upp úr stólnum
og bar hann inn í svefnherbergi
hans og lagði. hann upp í rúm.
Hagræddu þær mæðgur honum,
sem bezt þær gátu og var hann
þá orðinn meðvitundarlaus. Ekk-
ert orð mælti hann eftir að hann l
var borinn inn. En hægri hendina
hreyfði hann að éins nokkrum
sinnum, fyrst eftir að hann var
lagður upp í rúmið, en hrærði
sig svo ekki upp frá þvi. Voru
þá gerð orð börnum hans, er far-
in eru að heirrian, en búa þar í
grendinni, að koma, og læknin-
um í Innisfail, er stundað hafði
hann undan farið, dr. Wagner, því
óvjst þótti, hversu ljúka myndi
með magnleysi þetta. Kom lækn-
irinn skjótlega. Lét hann uppi það
álit sitt, að eigi myndi bata að
vænta. Áleit hann að brostið hefði
æð hægra megin í höfðinu svo
að blæddi til heilanS; væri lengst
að ætla, að hann lifði einn eða
tvo sólarhringa. Tafði hemn
nokkra stund, en fór svo En þess
var skemmra að bíða en sólar-
hrings — þvi að stundarfjórðungi
liðnum eftir að læknirjnn fór, var
hann  látinn.
Otförin fór fram heima sunnu-
daginn 14. ágúst og hófst laust
upp úr hádegi. Var þar fjölmenni
mikið saman komið, alt byggða-
fólkið íslenzka og auk þess fjöldi
innlendra manna og kvenna úr
smábæjunum þar í grendinni.
Lengra að voru nokkrir íslend-
ingar komnir: frá Red Deer, Cal-
gary, Wynyard, Elfros og Winni-
peg.
Eftir ósk hans og ættingjanna
var fylgt greftrunarsiðum hinnar
Unitarisku kirkju. Ræður fluttu
séra Rögnvaldur Pétursson frá
Winnipeg, séra Friðrik A. Frið-
riksson frá Wynyard og séra Pét-
ur Hjálmarsson frá Markerville.
Auk þess flutti enskur Presby-
terprestur, er þar var staddur,
Rev. Mr. Gray frá Markerville,
nokkur orð fyrir hönd hirina
ensku sveitunga. — LiMð var
jarðsett í ættargrafreit fjölskyld-
unnar, á norðurbakka Medicine-
árimiar í tæprar mílu fjarlægð
frá heimilinu. Liggur reiturinn inni
í fögru skógarrjóðri nær miðbiki
byggðarinnar.
FB.
Jón S. Bergmann
skáld.
Einn kveður jarðheim í dag og
annar á morgun. Það er þelit
saga.
Jón Bergmann er horfinn. Hánn
andaðist í sjúkrahúsi Landakots
9. þessa mánaðar. Var hann fædd-
ur að Króksstöðum í Miðfirði 30.
apríl  1874.
Jón Bergmann hlaut skáldgáfu
í vöggugjöf. Er hann löngu þjóð-
kunnur orðinn fyrir hægmælsku
og bragfimi. Munu sumar stök-
ur hans lifa lengi á vprum þjóð-
arinnar.
Fanst Jóni tíðum, að hann hefði
verið olnbogabarn hamingjunnar.
Var ekki ætíð sem mýkst undir
fæti hans. Og þegið hefði hann að
éiga laðandi heimili að staðaldri.
Kvað hann um þetta, en bar
sig  karlmannlega:
Ég er fremur fótasár;
forna þrekið brestur;
ég  hef  samfleytt  seytján  ár
sofnað næturgestur.
Gieðin var alt af öðru hvoru í
förinni, þó að hún væri mismun-
andi unaðsrik. Vonin sló bjarma
á vegu hans. Og trú hans á dul-
in  öfl  veittu honum  þrótt.
Hann ljóðar:
Vonin gefur lífi lit,
lyftir skuggatjöldum,
hún er eins og árdagsglit
yfir  báruföldum.
Þó að leiðin virðist vönd,
vertu aldrei hryggur;
það er eins og hulin hönd
hjálpi, er mest á liggur.
Jón Bergmann var ádeiluskáld.
Deildi hann hispurslaust á sam-
tíðarmenn sína. Var hann fáorð-
ur mjög, en frábærlega gagnorð-
ur. Þanmg leit hann á flokksdeil-
ur og frelsishjal:
Aldrei frelsisskúma skraf
skapar  menning  vígi,
meðan  Kugur  heimskast af
hatri og  flokkalýgi.
Kátleg var stjórnmálaverzlun í»-
lenzkra forystumanna í augum
Jóns Bergmanns:
Fólkið sér í seinni tíð
sitja í tryggum  griðum
kögurbörn, sem leiða lýð,
logagylt í tsniðum.
Valdatindi til að ná,
tign og launabótum,
stikla heimsku annara á
alveg  þurrum   fótum.
Jón Bergmann naut lífsins gléðá,
þegar tækifæri gáfust. Fer hann
ekkert dult með  óskir og unað.
Bergmann  kveður:
Oft við skál ég fer á fold
furðu-hála  rinda,
þegar sál og syndugt hold
saman   bálið  kynda.
Hvorki víl  né vonasvik
verður  hjá   mér  skrifað;
ég hef alsæll augnablik
ást og víni lifað.
Þegar háar bylgjur böls -
brotmiðu á  mér forðum,
Araup ég þá að keldum öls,
livað í fáum orðum.
Langa sógu og marga þætti get-
ur Jón Bergmann sagt í einni
stöku:
Auðinn iagði hún allan til,
efni   i   fyrsta   þáttinn, s
sem hún "hélt að hér um bil
hefði   borgað  dráttinn.
p>að duldist Bergmanni ekki, að
þrautir þessa jarðlifs þroska
mennina  og  fullkomna.
Fórust honum svo orð um það
efni:
Reynslan styrkir anda og arm
undir   lífsins   byrði;
þeir,  sem  aldrei  þektu  hiarm,
því eru lítils virði.
Listamenn eru ásthneigðir ást-
þurfar. Jón Bergmann var í þeirra'
töln. Hann lék þetta á hörpu sína:
Ástin  heilög heillar mig;'
hún er drottins líki;
meðan einhver elskar þig,
áttu  himnaríki.
Náttúrufegurð Islands hafði
mikil áhrif á Jón Bergmann.
Hann  yrkir:
Geislar   sindra   sólu   frá,
sveiginn binda rósum.
Drottins   mynd   er  máluð   á
mörk og tindum- ljósum.
Svo fagurt þykir skáldinu í föð-
urlandi sínu, og svo mfög dáir
hann jslenzkt mál, að honum verð-
ur  þetta  Ijóð  af  munni:
Heldur  yrði   hæpinn   sál
himnaríkisiriður,
heyrðist  aldrei   íslenzkt  mál
eðá  fossaniður.
Nú er Jón Bergmann farinn til
annara heimkynna. Fylgja honum
beztu árnaðaróskir samferða-
manna  og  ljóðavina..
Verði honum' veröld ný unaðs-
rík og ástgjöful.
Gleðji hann fossaniður furðu-
heima og  óðmál  alföður.
Hallgrímm Jónsson.
					
Fela smámyndir
Blağsíğa 1
Blağsíğa 1
Blağsíğa 2
Blağsíğa 2
Blağsíğa 3
Blağsíğa 3
Blağsíğa 4
Blağsíğa 4