Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Alžżšumašurinn

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Alžżšumašurinn

						u
XXX. árg.
Þriðjudagur 13. september 1960
28. tbl.
Hlutleystð iiefir reynzt flestum
smdþióðum órounhsft
Undantekiimg, að það hafi verið
virt í styrjöldum síðari ára.
Benedikt Gröndál, stjórnmála-' ur inn á braut hlutleysisins. Hins
ritstjóri Alþýðublaðsins, gerir að j vegar dugði hlutleysið einstaka
umtalsefni í Alþýðublaðinu síð- ríki, sem bjó við sérstakar land-
astliðinn sunnudag svonejnda \ fræðilegar aðstæður, til dæmis
hlutleysissókn   Sósíalistaflokksins • Sviss og Svíþjóð.
á þessu sumri og þá samstöðu er
hann hefir fengið frá hluta Þjóð-
varnarflokksins og Framsóknar-
flokksins. Jafnframt birtir Al-
þýðublaðið í leiðara fyrri um-
mœli    ýmissa    kommúnista
um
ísland var eitt þeirra ríkja, sem
var hlutlaust, en reyndist hafa svo
mikla hernaðarlega þýðingu, að
það var snemma dregið inn í
hringiðu styrjaldarinnar. Sá, sem Þær   voru
og hvert ríki, sem hefði banda-
rískar herstöðvar nálægt sér, gæti
átt á hættu árás Sovétríkjanna, ef
styrjöld brytist út.
Nú eru bandarískar herstöðvar
báðum megin við okkur, í Græn-
landi og Bretlandi, svo að þessi
hótun Krustjovs hlýtur að eiga
sérstaklega við aðstwSur eins og
hér væru, ef Island væri hlutlaust.
Þannig er okkur sagt, að við eig-
um á'hættu rússneska árás í styrj-
öld, þótt við værum hlutlausir. Af
þessu er augljóst, að hlutleysi veit-
ir Islandi enga vernd.
I síðustu heimsstyrj öld höfðu
Þjóðverjar mikinn hug á að ná
íslandi og koma hér upp kafbáta-
og flugvélastöðvum. Þeir gerðu
áætlanir um innrás í land okkar.
aldrei framkvæmdar
' vegna þess, að hér var varnarlið
sama
se  a
ræður Islandi, heldur á skamm
hlutleysisstefnuna,    og   eru   þau byssu  við  lífæð  vesturveldanna, frá bandamönnum. Á sama hátt
endurprentuð annars staðar hér í sagði þýzkur herforingi skömmu er bezta von  íslendinga um  ör-
blaðinu í svartletursdálki.
Grein Gröndals, sem í Alþýðu-
blaðinu birtist undir sunnudags
fyrirsögninni UM HELGINA, fer ' her hingað 1940
annars hér á eftir:
Mikill  áróður er hafinn fyrir
fyrir  stríð.   Enginn  þýzkur  her- yggi  fólgin  í því,  að hér
maður mun fá að stíga fæti lifandi hættutímum varnarlið, sem fyrir-
á ísland, sagði Churchill, og sendi varalítið er hægt að styrkja svo,
að innrás í landið borgi sig ekki.
íslendingar verða nú að gera Enda þótt ísland sé ekki hlut-
upp við sig þá spurningu, hvort, iaust og taki þatt { varnarsamtök-
landið mundi í nýrri styrjöld hafa' um hinna frjálsu þjóða, þýðir
því, að ísland taki aftur upp hlut- j Svo mikla hernaðarlega^þýðingu, þag ekki, ag vjð leyfum, að hér
leysisstefnu í utanríkismálum,' a0* styrjaldaraðilar gœtu ekki lát- j se komiS upp árásarstöðvum, sem
gangi  úr Atlantshafsbandalaginu ig það afskiptalaust — eða hvort kalla  yfir  sig  kjarnorkusprengj-
landið er svo þýðingarlaust, að ur, Hér hafa ekki verið langfleyg-
þeir mundu láta það eiga sig.          ar   sprengjuflugvélar   eða  kjarn-
Ef svarið er á þá lund, að hern- orkuvopn, engin flugskeyti eða
aðarleg þýðing íslands sé mikil kafbátastöð. Hér eru aðeins varn-
og styrjaldaraðilar mundu ekki armannvirki og getur ekki annað
láta það afskiptalaust, þá er hlut- ver;ft nema meg leyfi okkar
leysi gersamlega tilgangslaust. sj alfra,
Við yrðum dregnir inn í styrj-
öldina þegar í stað, hvort sem
okkur líkaði betur eða verr.
Ef staða Islands er talin vera
þannig, að styrjaldaraðilar
mundu láta landið afskiptalaust
(eins og líklegt er með Sviss), þá
og gerist varnarlaust. Er sjálf-
sagt fyrir þjóðina að ræða þessa
tillögu, ekki með upphrópunum
og hótunum um kjarnorkuárás á
land okkar, heldur með rólegri
yfirvegun á staðreyndum máls-
ins. Getur ísland verið hlutlaust?
Mundi slíkt hlutleysi auka öryggi
þjóSarinnar?
Ef raunverulegur friSur væri í
heiminum, væri hlutleysi ekki til,
enda engar andstæSar fylkingar
aS taka afstöSu til. Því miSur er
ekki svo. Deilur eru uppi milli
stórvelda og stjórnkerfa og hætta
á heimsstyrjöld. Vegna þessarar
styrjaldarhættu hafa fj ölmargar
þjóSir skipaS sér í bandalög, sem
standa hver gegn öSrum, nokk-
urn veginn eins og þær mundu
skipa sér í fylkingar, ef til styrj-
aldar kæmi.
Af þessu er augljóst, aS hlut-
leysi þýSir fyrst og fremst, aS viS-
komandi land ætlar aS vera hlut-
laust í styrjöld, ef hún brýzt út.
Önnur hlið
málsins.
Hér hefir aSeins veriS rætt um
hernaSarlegar   staSreyndir,   sem
er hugsanlegt að taka upp hlut- við komumst  ekki  hjá  aS hug-
leysisstefnu.
Hernaðarþýðing
landsins.
Reynslan af
hlutleysi.
Fyrr   á   árum   höfSu
í rauninni getur enginn maSur
efast um svör viS þessum spurn-
ingum. ísland er hernaSarlega
mikilsvert, og þeirri staSreynd
getum viS ekki breytt. Ef viS lýst-
um yfir hlutleysi og gerSum land-
iS varnarlaust, en styrjöld brytist
út, mundu styrjaldaraSilar kepp-
ast um aS verSa fyrstir til aS her-
nema okkur. Sennilegt er, aS slíkt
smærri i kapphlaup leiddi til vopnaSra á-
þjóSir sterkan vilja á aS vera hlut-  taka um landið.
lausar, ef til styrjaldar drægi millij     I  byrjun júlí fékkst greinileg
stórvelda, og mikill fjöldi þeirra   staðfesting á því, að þessi skoðuri
lýsti yfir hlutleysi.                           | er rétt. Krustjov, forsætisráðherra
En   tæknin   tók   risastökk   og  Sovétríkjanna, var á ferðalagi í
styrjaldir breiddust út. Fleiri og  Austurríki, sem er hlutlaust. Þar
fleiri þjóðir drógust inn í þær á  lagSi hann aS Austurríkismönn-
einn  eSa  annan  hátt.   I   síSustu  um aS hætta viS hlutleysi sitt og
heimsstyrjöld  reyndist hlutleysiS  ganga í HS meS kommúnistaríkj-
gagnslaust fyrir lönd eins og Nor-  um    í    „friSarbaráttu"    þeirra.
eg,   Danmörku,   Holland,   Belgíu  Hann sagSi, aS bandarískar her-
og Luxemburg, svo aS nok'kur séu  stöSvar  væru  í  nágrannaríkjum
nefnd. Þessi ríki hafa ekki lagt aft-  Austurríkis (sérstaklega á ítalíu)
leiSa, þótt viS séum sjálfir vopn-
lausir. Þá er ónefnd sú hliS mál-
anna, hvort Islendingar vilja vera
hlutlausir í átökunum milli
frjálsra lýSræSisríkja annars veg-
ar en einræSis- og ofbeldisríkja
hins vegar. Höfum viS engar
skoSanir á því, hvers konar ver-
öld við viljum lifa í? Viljum við
yppta öxlum og segjast vera hlut-
lausir, ef fleiri smáþjóðir eiga að
hljóta örlög Eystrasaltsríkjanna?
Hér á landi eru til tvenns kon-
ar hlutleysissinnar. Annars vegar
eru kommúnistar, en að minnsta
kosti ráSamenn í þeirra hóp berj-
ast fyrir hlutleysi af þeirri á-
stæSu, aS þaS hentar utanríkis-
stefnu Sovétríkjanna. Þessir
menn1 trúa á þjóSskipulag komm-
únismans og vinna vísvitandi að
útbreiðslu þess, með því að styðja
Sovétríkin. Þeir hafa þjálfaða á-
róðursmenn, skipulagðan flokk,
blöð, útgáfu, skrifstofur, starfs-
menn og nóga. peninga. Þeir
stjórna baráttunni.
Hins vegar eru menn, sem alls
ekki eru kommúnistar, en leggja
vestur og austur að jöfnu og ríg-
halda í þá gömlu hugsjón smá-
þjóðanna að standa fyrir utan á-
tök stórvelda. Það er hægt að
skilja tilfinningar þessa fólks, en
þær standast því miður ekki próf-
raun veruleikans í dag.
Því er hætta á, að kröftum
þessa fólks verði beitt fyrir vagn
kommúnista og þeir einir hafi
gagn af.
. íslendingar voru hlutlausir, en
lögðu þá stefnu á hilluna eftir að
heimsstyrjöld hafði fært þjóSinni
heim sanninn um, aS hlutleysi
dyggði alls ekki. HvaS eftir ann-
aS hefir veriS kosiS milli flokka
og manna í landinu, meðal ann-
ars um utanríkismál. Niðurstaðan
er sú, að yfirgnæfandi meirihluti
þjóSarinnar vill raunhæfa utan-
ríkisstefnu, sem byggist á sam-
stöSu meS hinum frjálsu þjóSum.
Þrátt fyrir megnan áróSur og
tækifærissinnaS brölt stjórnar-
andstæSinga, er engin ástæSa til
að ætla, að afstaða þjóðarinnar
hafi í nokkru breytzt.
Kanpfélag: ¥erkamanna
opnar útiba að Byggðaveg: 92
Síðastliðinn laugardag opnaSi
Kaupfélag verkamanna nýtt útibú
í ByggSahverfi. Er þaS til húsa í
ByggSaveg 92 andspænis GoSa-
byggS.
I hinni nýju búS eru á boðstól-
um alls konar vörur, sem venja er
að selja í nýlenduvöruverzlunum,
en auk þess mjólk á flöskum, ýms-
ar kjötvörur, álegg, brauð o. fl.
Sími verzlunarinnar er 2592.
Búðin er ekki stór, en smekk-
leg og öllu haglega fyrir komið.
Hún bætir mjög úr brýnum þörf-
um Byggðabúa til matvöruverzl-
unar í nágrenni sínu, en fram að
þessu hefir verið næsta langt í
verzlun úr Byggðunum.
Þetta er þriðja útibúið, sem
KVA rekur nú, auk búða sinna
við Strandgötu. Hin útibúin eru í
Norðurgötu   42   og   Byggðavegi
145.
Framkvæmdarstjóri KVA er nú
Haraldur Helgason, en formaður
félagsstjórnar Albert Sölvason.
KARI ARNORSSON
skólastfóri
Barnaskóla Húsavíkur.
Sigurður Gunnarsson, sem ver-
ið hefir alllengi skólastjóri Barna-
skóla Húsavíkur, hefir látið af því
starfi, en Kári Arnórsson, kennari
við Flensborgarskóla, tekur við.
A Húsavík er nú risið nýtt hús
yfir barnaskólann, hin myndar-
legasta bygging innan sem utan,
sérstaklega er aðstaða til verk-
náms og íþróttaiðkana talin góð.
Síðdegis fyrra mánudag vildi
það til hér við höfnina, er tveir
átta ára drengir voru á gangi eftir
hafnarbakkanum, að öSrum
drengnum var hrundiS í sjóinn af
stærri dreng, er þar var einnig á
ferS. Sá hljóp þegar á burtu og
hugði ekki af afleiðingum af
gerSum sínum. En. félagi þess,
sem í sjóinn féll, varS ekki ráða-
laus. Hann fann bjarghring í nær-
liggjandi bát, kastaði honum til
þess, er í sjónum var, og dró hann
síðan upp. Drengurinn, sem í sjó-
inn féll, var lítt syndur, en gat þó
haldið sér uppi, þar til hinn hafSi
náð í bjarghringinn. Engir aSrir
voru þarna nærstaddir, og er þyí
óhætt aS fullyrSa, aS þarna hefði
fariS illa, ef sá, sem eftir var á
þurru, hefSi ekki reynzt svo snar-
ráSur, sem raun ber vitni.
Drengurinn, sem björgunaraf-
rekiS vann heitir Magnús GarS-
arsson, Eyrarlandsvegi 27.
Dalvíkurkirkja
vígð
SíSastliSinn sunnudag fór fram
vígsla nýrrar kirkju á Dalvík.
Kemur hún í staS Upsakirkju og
kallast Dalvíkurkirkja.
Kirkja þessi hefir veriS um 5
ár í smíSum og kostar um 1.7
millj. kr. Er hún á fogrum staS
efst í þorpinu og hiS glæsilegasta
guSshús.
Biskup Islands, herra Sigur-
björn Einarsson, framkvæmdi
vígsluna, en vígsluvottar voru
prestarnir SigurSur Stefánsson,
Benjamín Kristj ánsson, Pétur
Sigurgeirsson, Þórir Stephensen
og Stefán Snævarr, er einnig
prédikaSi. Kirkjukór Dalvíkur
undir stjórn Gests Hjörleifssonar
annaSist söng.
A 5. hundraS kirkjugesta var
viS vígsluna, en kirkjan rúmar
annars um 300 manns í sæti.
Dalvíkurkirkju hafa þegar bor-
izt margir góSir munir aS gjöf.
Knattspyrnumot
Norðnrlands
Þessa dagana stendur yfir
Knattspyrnumót NorSurlands og
er þátttakan óvenjugóð, því aS 6
lið keppa um meistaratitilinn:
KA, ÞÓR, HSÞ, KS, UMSE og
UMSS.
Keppninni lýkur á miðviku-
dagskvöld og verður skýrt frá úr-
slitunum í næsta blaði.
-----?-----
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4