Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Hugur

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Hugur

						Hugur                                                                               Logi Gunnarsson
ýmsar góðar ástæður til að efast um að skynsemin og siðferðið fari allt-
af saman. Ég nefni hér þrjár:
1)       Langanir okkar geta stangast á við siðferðileg boð: Er skynsam-
legt að standa við loforð ef mig langar frekar að fara í bíó? Og er nokkurt
vit í því að vera trúr og tryggur vinum sínum ef það borgar sig að svíkja
þá?
2)       Önnur ástæðan varðar ekki langanir sem slíkar, heldur muninn
á siðferðilegu mati og öðru mati, svo sem fagurfræðilegu mati. Hvers
vegna ætti ég að lifa ábyrgu lífi og sjá um börnin mín, ef slíkt líf er ekki
spennandi og gerir mér ómögulegt að sinna list minni? Það er til nóg af
frægum listamónnum sem virðast hafa fórnað siðferðinu á altari listar
sinnar.
3)       Þriðja ástæðan til að efast um að siðferði og skynsemi fari alltaf
saman varðar ekki það hvernig ég eigi að hegða mér, heldur siðferðilega
gagnrýni mína á aðra. Við fellum oft siðferðilega dóma yfir öðrum.
Stundum fordæmum við meira að segja heilu samfélögin. Efasemdir
geta vaknað um að siðferðileg gagnrýni sé byggð á skynsamlegum
grunni, sérstaklega þegar hún beinist að öðrum samfélögum. Ef þessi
samfélög eru mjög ólík okkar samfélögum, er þá nokkur leið til að skera
með skynsamlegum hætti úr um það hver hefur rétt fyrir sér?
Það mætti nefna fleiri ástæður til að efast um að skynsemi og siðferði
fari alltaf saman. Allar þessar ástæður leiða til tvennra efasemda um
skynsemi siðferðisins: 1. Er það yfir höfuð skynsamlegt að vera siðlegur?
2. Getur skynsemin leyst siðferðilegan ágreining?
Það er vissulega mögulegt að svara fyrstu spurningunni játandi og
hinni síðari neitandi. Jákvætt svar við fyrstu spurningunni þýðir ein-
ungis að skynsamlegt sé að fallast á einhverjar siðareglur. En það má
hugsa sér margar ólíkar siðareglur sem stangast á hver við aðra. Og þá
vaknar sú spurning hvort mögulegt sé að ákvarða með skynsamlegum
hætti hvaða siðareglur beri að samþykkja og hverjum beri að hafna.
Þetta er seinni spurningin.
Ber að svara báðum þessum spurningum játandi? Það er ekki mark-
mið bókar minnar Making Moral Sense að gefa jákvætt eða neikvætt
svar. Viðfangsefhi mitt í bókinni er ekki hvort svarið er jákvætt, heldur
hvernig mögulegt er að gefa jákvætt svar. Viðfangsefnið er m.ö.o. eftirfar-
andi spurning: Hvers konar röksemdafærsla er nauðsynleg til að sýna að
þessum spurningum beri að svara játandi?2
2 Sjá Making Moral Sense: Beyond Habermas and Gauthier (Cambridge Univer-
sity Press, 2000) bls. 3-5. (Titill þessarar bókar verður hér eftir skammstafaður
MMS; tilvísanir til blaðsíðna og kafla eru allar til þessarar bókar.) Eins og ég
8
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV