Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Hugur

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Hugur

						Hugur                                                                               Logi Gunnarsson
heimspekingar hafa einnig sett fram fjölmargar forsiðferðilegar réttlæt-
ingar á siðferðinu. Aðrir samtímaheimspekingar hafa reynt að sýna
fram á að ómögulegt sé að setja fram réttlætingar af þessu tagi. I Mak-
ing Moral Sense er markmið mitt annað en allra þessara heimspekinga.
Markmiðið er að sýna fram á að siðferðið þarfnast ekki slíkrar réttlæt-
ingar. Kenning mín er raunar enn róttækari. Hana má orða svona: Sú
skoðun að siðferðið þarfnist forsiðferðilegrar réttlætingar felur í sér af-
skræmingu bæði á siðferðinu og á skynseminni. Þetta er ein meginkenn-
ing bókarinnar. í dag get ég einungis gefið hugmynd um hvernig ég færi
rök fyrir henni.
Áður en ég fer út í rök mín fyrir þessari kenningu verð ég að segja
nokkur orð um það hvers konar forsiðferðilegar réttlætingar heimspek-
ingar hafa gefið á siðferðinu. Kalla má kenningu sem setur fram slíkar
réttlætingar „grunnhyggju" (á ensku „foundationalism").6 Skipta má
grunnhyggju í tvo flokka eftir því um hvers konar forsiðferðilegar for-
sendur er að ræða. Annars vegar er um að ræða forsendur sem fela í sér
hugmyndir um gott líf, t.d. þá að gott líf felist m.a. í því að vera í sálar-
legu jafnvægi. Hugmyndin er sú að jafnvel siðleysinginn geti fallist á að
gott sé að vera í sálarlegu jafnvægi og að sýna megi fram á að sálarlegu
jafnvægi verði einungis náð með siðlegu lífi. I heimspeki Platóns er
hugsanlega að finna grunnhyggju af þessu tagi.7
Þetta er reyndar ekki sú grunnhyggja sem ég fjalla mest um í bókinni
og hér í dag. Forsendur þeirrar grunnhyggju sem ég fjalla mest um fel-
ast í formlegri hugmynd um skynsemi. Hugmyndin er sú að jafnvel sið-
leysinginn vilji vera skynsamur í formlegum skilningi en sýna megi hon-
um fram á að þessi formlega hugmynd um skynsemi skuldbindi hann til
að fallast á ákveðnar siðareglur.8
Eftir fyrirlesturinn bentu ýmsir mér á að nota mætti orðið „bjarghyggja" hér.
Ókosturinn við að nota „grunnhyggja" eru tengsl þess við að vera grunnhygginn
í þeim skilningi að vera yfirborðslegur. I fyrirlestrinum á ég auðvitað ekki við
það. Einn kosturinn við að nota „bjarghyggju" er að þetta orð tengist t.d. bjarg-
festu. Þar með tjáir þetta orð það markmið þeirra sem aðhyllast foundationalism
að finna fastan grunn sem má byggja annað á. Ég nota samt „grunnhyggju" því
að það kemur því betur til skila að verið er að leita að föstum grunni sem allt
annað byggist á.
Það er einföldun að grunnhyggja af þessu tagi verði að styðjast við hugmyndir
um gott líf. Hér er um að ræða grunnhyggju sem styðst við inntakskenningu um
skynsemi. Nánar er fjallað um grunnhyggju af þessu tagi á bls. 6n, 49 og
257-261.
Grunnhyggja af þessu tagi er kölluð „rationalism" í MMS. Þessi skoðun er skil-
greind á bls. 13. Nánari tilvísanir til umræðu um rationalism í MMS er að finna
í atviksorðaskránni sem er líka gagnleg að öðru leyti.
10
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV