Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Hugur

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Hugur

						Er skynsamlegt að vera dyggur, trúr og tryggur?                                Hugur
um skynsemi, er gagnlegt að bera kenningu mína saman við kenningar
Habermas annars vegar og kenningar Richards Rorty hins vegar.
Kenningar Habermas og Rorty og inntakskenningin fela í sér ólíkar
skoðanir á réttlætingum á fordæmingu athafna og skynsemi þeirra. Tök-
um sem dæmi að ákveðna athöfn beri að fordæma vegna þess að hún er
niðurlægjandi fyrir fórnarlambið. Samkvæmt Habermas er fordæming-
in á athöfninni skynsamleg vegna þess að hún byggist á reglum skyn-
samlegrar samræðu. Eins og áður sagði, telur hann að fordæminguna
verði að leiða af forsendum sem jafnvel siðleysinginn getur fallist á.
Rorty telur að það sé ekki nauðsynlegt að leiða fordæminguna af slíkum
forsendum: (1) Það er nóg að benda á niðurlæginguna til að fordæma at-
höfnina siðferðilega, en (2) það er ekki til nein skynsamleg réttlæting á
fordæmingunni.
Þetta þýðir að Rorty gerir strangan greinarmun á siðferðilegri réttlæt-
ingu athafna og skynsamlegri réttlætingu þeirra, sem hann telur að sé
strangt til tekið ekki til. Inntakskenningin er sammála Rorty um fyrra
atriðið, en gerir ekki þennan stranga greinarmun á siðferðilegri og skyn-
samlegri réttlætingu. Samkvæmt inntakskenningunni (1) er nóg að
benda á niðurlæginguna til að fordæma athöfnina siðferðilega og (2) að
benda á niðurlæginguna sjálfa er skynsamleg réttlæting á fordæming-
unni.24
Eg sagði áður að aðalkenning bókarinnar væri að krafan um forsið-
ferðilega réttlætingu á siðferðinu fæli í sér afskræmingu á siðferðinu.
Segja má að (1) komi orðum að þessari kenningu. Segja má að (2) komi
orðum að hinni aðalkenningu bókarinnar. En þar sem niðurlæging er
hér bara dæmi um inntaksmælikvarða verður að orða þessa kenningu
með almennari hætti: Skynsamlegar réttlætingar á athöfhum byggja að
hluta til á mTzía&smælikvórðum. Þessa aðra aðalkenningu bókarinnar
mætti einnig orða svo að skýringin á því að einhver hafi skynsamlega
ástæðu til að gera eitthvað felist oft í tilvísun til inntakshugtaks.25 En
hvað er nákvæmlega átt við með þessari kenningu? Til að svara því er
gott að byrja á því að taka dæmi.
Hvers vegna ættum við ekki að ganga upp að næsta manni og segja
honum að hann hafi kanínutennur og ljótt nef? Inntakskenningin gæti
24   Samanburðinn á þessum þremur kenningum er að finna á bls. 203-204. Þar
bendi ég á eftirfarandi: Inntakshyggju ber að taka fram yfir Habermas vegna
þess að hún gerir okkur kleift að fordæma pyntingar á réttum forsendum og inn-
takshyggjuna ber að taka fram yfir Rorty vegna þess að hún gerir okkur kleift
að fordæma pyntingar á skynsamlegum forsendum.
25   Þessi kenning jafngildir því sem ég kalla „substantivism"; stutta greinargerð fyr-
ir henni er að finna á bls. 20-21 og 29.
17
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV