Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Hugur

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Hugur

						Hugur                                                                               G.E.M. Anscombe
án þess að tala um „athöfn" og ef við finnum hann uppgötvum við ef til
vill hvað er átt við með „athöfn" þegar það er sagt með þessari sérstöku
áherslu.
Við vörpum varla ljósi á neitt með því að segja „þegar einhver hrekkur
við er 'ástæðan' orsök" þar sem orsakarhugtakið er of óljóst. Það eina
sem við vitum er að um er að ræða eitt af þeim tilvikum þar sem við not-
um orðið „orsök". En við vitum líka að þetta er fremur óvenjulegt tilvik
af orsökun; sá sem talar getur bent á orsök hugsunar, tilfinningar eða
líkamshreyfingar á sama hátt og hann getur sagt frá staðsetningu sárs-
auka síns eða stöðu útlima sinna. Slíkar yfirlýsingar eru ekki byggðar á
athugunum.
Við getum ekki heldur sagt: „Nú, svokölluð ástæða hreyfingar er orsök
en ekki ástæða í skilningnum „ástæða til athafhar" þegar hreyfingin er
óviljandi. Á hinn bóginn er um að ræða ástæðu fremur en orsök þegar
hreyfingin er framin af ásetningi." Ástæðan er annars vegar sú að til-
gangur þessarar rannsóknar í heild er í raun að varpa ljósi á hugtök á
borð við viljandi og af ásetningi og hins vegar að einnig má benda á
„ástæðu" sem einungis er „orsök" fyrir því sem er viljandi og framið af
ásetningi. Til dæmis: „Hvers vegna gengurðu svona fram og aftur?" -
„Það er lúðrasveitin sem æsir mig svona." Eða „Hvað fékk þig til að
skrifa undir skjalið á endanum?" - „Hugsunin um að það væri skylda
mín hélt áfram að sækja á huga minn þar til ég sagði við sjálfa mig: 'Ég
get ekki annað' og skrifaði svo undir."
Nú getum við séð að þar sem þessi vandi kemur upp er orsökin sjálf,
sem orsök (eða kannski við ættum frekar að tala um orsökunina), meðal
þess sem vitað er án frekari athugunar.
Eg mun kalla þá gerð orsakar sem hér um ræðir andlega orsök. And-
legar orsakir eru ekki aðeins mögulegar sem orsakir athafha („her-
göngutónlistin æsir mig, þess vegna geng ég fram og aftur") heldur líka
sem orsakir tilfinninga og jafnvel hugsana. Þegar athafnir eru skoðaðar
er mikilvægt að greina milli andlegra orsaka og hvata. Þegar litið er til
tilfmninga, svo sem ótta eða reiði, er mikilvægt að greina milli andlegra
orsaka og viðfanga tilfinninganna. Lítum á nokkur dæmi þessu til
skýringar:
Barn sá rauðan efnisbút á stigapalli og spurði hvað þetta væri. Því
heyrðist barnfóstran segja að þetta væri bútur af Satani og varð mjög
óttaslegið. (Fóstran hefur væntanlega sagt að búturinn væri af satíni.)
Það sem barnið hræddist var efnisbúturinn en það voru orð fóstrunnar
sem voru orsök óttans. Viðfang ótta getur verið orsök hans en, eins og
Wittgenstein bendir á (Philosophical Investigations, § 476), er viðfangið
ekki sem slíkt orsök óttans. (Ógurlegt andlit á glugga mundi að sjálf-
30
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV