Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Hugur

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Hugur

						Hugur                                                                                         W.V. Quine
bókstafstrúarmaður staðið fast á sínu og bent á að í hörðustu tilvikum,
þar sem hugmyndir sem hafa verið sannreyndar um aldur og ævi eru
skyndilega véfengdar af einni einangraðri athugun, þá er athugunin af-
skrifuð sem blekking. En það sem er þó öllu mikilvægara er að venjulega
eru athugunarsetningar prófaðar einar og sér. Þetta er það sem skilur
þær frá fræðilegum setningum. Það er einungis vegna þess að athugun-
arsetningar eru prófaðar beint með athugunum, og vegna sambands at-
hugunarsetninga og fræðilegra setninga, sem yfirleitt er hægt að prófa
vísindalegar kenningar.
Ástæða þess að ýmsar setningar eru prófanlegar einar og sér verður
ljós ef við hugum að því hvernig við lærum tungumál. Ýmsar orðmynd-
ir, ekki síst þær sem eru meðal þeirra fyrstu sem við tileinkum okkur,
eru lærðar af bendingu; við lærum þær í kringumstæðum sem þær lýsa
eða í návist hluta sem þær lýsa. í stuttu máli þá eru þær skilyrtar af at-
hugunum. Og þessar athuganir eru á hvers manns færi þar sem bæði
nemandi og kennari verða að geta séð að tilefnið sé við hæfi. Ef allir læra
tiltekið orðalag á þennan hátt þá munu allir hafa tilhneigingu til að nota
orðalagið á sama hátt við samskonar áreiti. Þessi samleitni gefur okkur
atferlishyggjuviðmið um hvaða setningar eru athugunarsetningar. Og
þessi samleitni er einnig ástæða þess að vísindamenn hallast að athug-
unarsetningum sem sameiginlegum grunni þegar þeir meta gögn hvers
annars.
Við lærum nýtt orðalag í samhengi þannig að úr verður flókið net setn-
inga. Tengsl setninganna í þessu neti eru með þeim hætti að við höfum
tilhneigingu til að játa eða neita tilteknum setningum þegar við hneigj-
umst til að játa eða neita öðrum setningum. Og það er fyrir þessi tengsl
sem prófanleiki athugunarsetninga færist yfir á kenningar um náttúr-
una. En þetta eru einnig þau tengsl sem valda því að í hörðustu tilvik-
um getur kenning um náttúruna freistað okkar til að líta framhjá athug-
un, þótt það yrði að vísu miður ef við féllum oft í þá freistni.
Það er að nokkru leyti almennt viðurkennt að vonlaust sé að deila
reynsluupplýsingum niður á einstakar setningar, eða jafnvel tiltölulega
viðamikla setningaklasa. Við getum litið á þetta á eftirfarandi hátt: Van-
sönnun vísindakenninga er almennt viðurkennd; þær athuganir sem
hafa verið gerðar eða munu verða gerðar geta ekki sannað vísindakenn-
ingar, ekki einu sinni þótt við bættum við öllum þeim atvikum sem hugs-
anlega gætu verið athugunarefni. I stuttu máli þá skilja allar 'möguleg-
ar' athuganir kenningar okkar eftir vansannaðar.2 Þetta þýðir að það
2 'Vansönnun' er þýðing á enska orðinu 'underdetermination'. Vansönnun
vísindakenninga er það einkenni slíkra kenninga að þær er aldrei hægt að
fullsanna; kenningarnar ganga lengra en gögnin sem þær eru byggðar á, þær ganga
44
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV