Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Hugur

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Hugur

						Merking og sannleikur                                                                      Hugur
geta verið til tvö ósamrýmanleg tilgátusöfn H og H' þannig að þegar
heildarkenningu okkar T er breytt með því að setja H' í stað H þannig
að til verði ný heildarkenning, T, þá getur verið að T falli að öllum
mögulegum athugunum jafh vel og T gerði. Þar með er auðsætt að H og
H' láta í té sömu reynsluupplýsingarnar, að svo miklu leyti sem yfirleitt
er hægt að tengja reynsluupplýsingar við H og H'. Og samt eru þessi til-
gátusöfn ósamrýmanleg. Þessar vangaveltur ættu að gera út um allar
hugmyndir um staðhæfingar sem reynslumerkingu setninga.
Af hverju er hugmyndin þá svona þrálát? Ástæðan er að hluta til sú að
setningar, hvort heldur í vísindum eða daglegu lífi, virðast hafa tiltekna
reynslumerkingu hver fyrir sig. Þetta er villandi, en það má útskýra
þetta. Setjum sem svo að vísindamaður spái fyrir um niðurstöðu í líf-
efnafræði útfrá nokkrum vísindalegum hugmyndum en að spáin gangi
ekki eftir. Vísindamaðurinn mun þá leita eftir tilgátu innan lífefnafræð-
innar sem mætti endurskoða frekar en að eiga við aðrar og almennari
tilgátur í rókfræði, stærðfræði eða tilgátur um hreyfingu efnislegra
hluta almennt. Og þetta er eðlilega að farið - þetta er reglan um að lág-
marka limlestingar. Af þessu leiðir hins vegar að sá hluti kenningarinn-
ar sem hin misheppnaða spá skiptir máli fyrir virðist afmarkaðri en
annars mætti ætla.
Auk þess mun vísindamaðurinn ekki líta sömu augum á allar kenning-
ar lífefnafræðinnar þegar kemur að misheppnuðu spánni. Hann mun
einbeita sér að einni tilgátu sem var meiri efasemdum bundin en allar
hinar. Vísindamenn eru jú alltaf að hanna tilraunir með það fyrir aug-
um að prófa einstaka tilgátur; og þetta er raunar ósköp eðlilegt svo fremi
að það sé einhver ein tilgáta sem er grunsamlegri en aðrir hlutar kenn-
ingarinnar.
Það væri hins vegar ekki rétt að líta svo á að vísindamaðurinn prófi
eina tilgátu en haldi öllu öðru í fóstum skorðum. Hvatinn að tilrauninni
er vissulega grunsemdir um eina tilgátu, og reynist prófið neikvætt er
hann staðráðinn í að hafna þeirri tilgátu, en ekki bara henni. Hann mun
líka hafna öllum þeim tilgátum sem hann telur að leiði af sér þessa til-
gátu. Ég get ekki reitt mig á hugtakið um leiðingu (e. implication) þar
sem ég hef dregið réttmæti þess í efa (eða réttmæti jafngildis en það er
einungis gagnkvæm leiðing). En við verðum að átta okkur á að á milli
setninga eru tengsl sem standa traustum fótum í atferli okkar. Sum
þessara tengsla geta verið flókin eins og áður sagði, og þau geta valdið
því að við hneigjumst til að játa eða neita tilteknum setningum þegar við
raunar lengra en öll hugsanleg gögn eins og Quine kemst að orði, og því eru þær
vansannaðar. Um vansönnun vísindakenninga má lesa í grein Þorsteins Gylfasonar
„Sannleikur" í Er vit í vísindum? (Reykjavík, Háskólaútgáfan 1996). [þýð.]
45
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV