Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Hugur

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Hugur

						Merking og sannleikur                                                                      Hugur
við getum útskýrt sannleika setninga fyrir staðhæfingasinna á hans eig-
in forsendum. Þær setningar eru sannar sem merkja sannar staðhæfing-
ar. Ef eitthvað er óskiljanlegt hér er það hans eigin sök.
En það er djúpstæðari og óræðari ástæða fyrir því að honum finnst
sannleikur skiljanlegur fyrst og fremst sem eiginleiki staðhæfinga.
Ástæðan er að sannleikur skyldi velta á veruleika, ekki tungumáli; og
setningar eru hluti af tungumáli. Vissulega er aðferð staðhæfingasinn-
ans við að grafa upp veruleika handa sannleikanum hálf óþrifaleg; ein-
hverskonar ímynduð vörpun frá setningum. En hann hefur á réttu að
standa þegar hann segir að sannleikurinn skuli velta á veruleika. Eng-
in setning er sönn nema fyrir álög veruleikans. Setningin 'snjór er hvít-
ur' er sönn, eins og Tarski hefur kennt okkur, ef og aðeins ef alvöru snjór
er hvítur í alvörunni. Sömu sögu er að segja um setninguna 'der Schnee
ist weiss'. Hér er það ekki tungumálið sem skiptir máli. Þegar við tölum
um sannleika tiltekinnar setningar tökum við á okkur krók; það færi
betur að segja setninguna einfaldlega og tala þar með ekki um tungumál
heldur um heiminn. Á meðan við tölum einungis um sannleika afmark-
aðra setninga er hin fullkomna kenning um sannleikann sú sem Wilfrid
Sellars kallaði hvarfhyggju um sannleikann (e. disappearance theory).
Sannleikurinn veltur á veruleika, en að andmæla því að setningar séu
sannar á þessum forsendum er ruglingur. Sannleiksumsögnin kemur að
gagni einmitt þar sem við erum knúin, vegna tiltekinna tæknilegra ann-
marka, til að tala um setningar þótt það sem okkur varði um sé veruleik-
inn. Með sannleiksumsögninni bendum við í gegnum setningarnar og á
veruleikann; hún minnir okkur á að þótt við tölum um setningar þá er
það veruleikinn sem máli skiptir.
En í hvaða tilvikum er það þá sem við förum þessa krókaleið að tala
um setningar þó að það sé veruleikinn handan tungumálsins sem okkur
varðar um? Við förum þessa krókaleið þegar við viljum alhæfa um atriði
sem ekki er hægt að ná yfir með því að alhæfa um hlutina sjálfa.
Við getum alhæft útfrá 'Tommi er dauðlegur', 'Dick er dauðlegur' og svo
framvegis, án þess að tala um sannleika setninga. Við segjum: 'Allir menn
eru dauðlegir'. Á svipaðan hátt getum við alhæft útfrá 'Tommi er Tomm-
i', 'Dick er Dick', '0 er 0' og svo framvegis, með því að segja: 'Sérhver hlut-
ur er það sem hann er'. En þegar við viljum alhæfa útfrá 'Tommi er dauð-
legur eða Tommi er ekki dauðlegur', 'snjór er hvítur eða snjór er ekki hvít-
ur' og þannig áfram, þá verðum við að færa okkur upp á svið tungumáls-
ins og tala um sannleika og setningar. Við segjum: 'Sérhver setning með
sniðinu 'p eða ekki p' er sönn'. Það sem veldur þessari uppfærslu er ekki
að 'Tommi er dauðlegur eða Tommi er ekki dauðlegur' er um tungumálið
á meðan setningarnar 'Tommi er dauðlegur' og 'Tommi er Tommi' eru um
49
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV