Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Hugur

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Hugur

						Hugur                                                                                         W.V. Quine
hvaða tilfallandi kringumstæðum þær eru sagðar eða færðar í letur. Þeg-
ar kemur að ævarandi setningum koma setningar stærðfræðinnar fyrst
upp í hugann þar sem staður og stund skipta svo augljóslega engu máli
í stærðfræði. Næst koma lögmál eðlisfræðinnar upp í hugann, því enda
þótt þau fjalli um hinn efnislega heim með nærgöngulli hætti en lögmál
einberra talna þá er þeim ætlað að eiga við um alla tíma og alla staði.
En almennt eru þó ævarandi setningar ekki eins virðulegt safn og nafn-
ið og þessi dæmi gefa til kynna. Hversdagslegar staðhæfingar um létt-
vægar staðreyndir má gera að ævarandi setningum með því að bæta við
nöfnum og tímasetningu og strika út tíðir sagnorðanna. Setningarnar:
'Það er rigning' og 'Þú skuldar mér tíu dollara' samsvara þá: 'Það er rign-
ing í Boston, Massachusetts þann 15. júlí 1968' og ' Bernharður J.
Ortcutt skuldar W.V. Quine tíu dollara þann 15. júlí 1968', þar sem farið
er með sagnorðin 'rignir' og 'skuldar' sem tíðalaus orð.
Peirce kallaði töluð orð og letranir merki viðkomandi setningar eða
orðmyndar, og orðmyndir eru svo aftur tegundir talaðra orða og letrana.
Frege talaði um tvö sanngildi, hið sanna og hið ósanna. I hnotskurn get-
um við þá sagt að ævarandi setningar séu þær setningar þar sem við-
komandi merki hafa öll sama sanngildi.
Við getum ímyndað okkur þá langsóttu tilviljun að sami strengurinn,
hvort sem hann samanstendur af hljóðum eða bókstöfum, tákni '2 < 5' í
einu máli en '2 > 5' í öðru. Þegar við segjum að '2 < 5' sé ævarandi setn-
ing þá verðum við að líta á þetta sem setningu í okkar eigin tungumáli,
og við teljum sönn einungis þau merki sem eru töluð orð eða letranir sem
tilheyra okkar eigin málsamfélagi. Nærtækari tilviljun gæti leitt til þess
að ævarandi setning sem var sönn gæti orðið ósönn vegna breytingar
sem ætti sér stað í stöðugri þróun tungumálsins. Þetta frávik verðum við
einnig að líta á sem mismun tveggja mála: Tungumálsins eins og það er
í dag, og tungumálsins eins og það var á einhverjum öðrum tíma. Streng-
urinn sem um ræðir er og verður sönn og ævarandi setning í eldra máli.
Það vill bara svo til að hann birtist aftur sem ósannindi í öðru seinni
tíma máli.
Þegar við segjum að setning sé ævarandi þá segjum við það miðað við
tiltekið tungumál á tilteknum tíma.5 Vegna þessa vandræðalega afstæð-
is er það kostur, frá fræðilegum sjónahóli, að miða sanngildi við merki
því það er venjulega engin spurning um hvert tungumálið er eða á hvaða
stigi það er. Tungumálið sem um er að ræða er einfaldlega tungumál
þess sem hefur orðið á þeim tíma sem hann hefur orðið. En það getur
5     Þetta olli L.J. Cohen áhyggjum. L.J. Cohen (1962): The Diversity of Meaning,
(London, Methuen) bls. 232.
52
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV